Adhyaya 302

Verse 1

हि मो न (0) हि २ 7 नवनवर्त्याधेक॑द्विशततमो< ध्याय: शाल्वदेशकी प्रजाके अनुरोधसे महाराज ट्ुमत्सेनका राज्याभिषेक कराना तथा सावित्रीको सौ पुत्रों और सौ भाइयोंकी प्राप्ति मार्कण्डेय उवाच तस्यां रात्र्यां व्यतीतायामुदिते सूर्यमण्डले । कृतपौर्वाह्निका: सर्वे समेयुस्ते तपोधना:

マールカンデーヤは語った。「その夜が明け、日輪が昇ると、修行の富をたたえた仙人たちは、朝の常の務め（ニティヤ・カルマ）を終え、再びその庵に集い来た。」

Verse 2

तदेव सर्व सावित्र्या महाभाग्यं॑ महर्षय: । द्युमत्सेनाय नातृप्पन्‌ कथयन्तः पुनः पुनः

マールカンデーヤは語った。「大いなる聖仙たちは、サーヴィトリーのこの上なく吉祥なる物語のすべてを、幾度となくデュマツセーナに語り聞かせても、なお語り尽くしたとは思わなかった。」

Verse 3

वे महर्षिगण राजा द्युमत्सेनसे सावित्रीके उस परम सौभाग्यका बारंबार वर्णन करते हुए भी तृप्त नहीं होते थे ।।

マールカンデーヤは語った。「王よ、かの大聖たちは、サーヴィトリーの至上の幸いをデュマツセーナに幾度も語り尽くしてなお、満ち足りることがなかった。するとシャールヴァの国より民がことごとく来たり、王に告げて言った。『主君よ、あなたの仇は討たれました――自らの大臣の手によって。』」

Verse 4

त॑ मन्त्रिणा हतं श्रुव्वा ससहायं सबान्धवम्‌ | न्यवेदयन्‌ यथावृत्तं विद्रुतं च द्विषद्बलम्‌

マールカンデーヤは語った。大臣の手によって彼が、味方や親族とともに討たれたと聞くや、人々は事の次第をありのままに奏上し、さらに敵軍の大勢が潰走して散り去ったことを告げた。その真実の報告を受けて、民は一同心を合わせて決した――先王ただお一人にのみ信を置くべし。見えるか見えぬかにかかわらず、王として戴くべきはその御方のみである、と。

Verse 5

ऐकमत्यं च सर्वस्य जनस्याथ नूपं प्रति । सचक्षुर्वाप्यचक्षुर्वा स नो राजा भवत्विति

マールカンデーヤは言った。「そのとき民は皆、心を一つにして王に願い出た。『見えるときも見えぬときも、どうか我らの王となり給え』と。」

Verse 6

अनेन निश्चयेनेह वयं प्रस्थापिता नृप । प्राप्तानीमानि यानानि चतुरड्ं च ते बलम्‌

マールカンデーヤは語った。「王よ、この堅き決意ゆえにこそ我らはここへ遣わされた。乗り物はすでに整い、そなたの四軍（歩兵・騎兵・戦車・象兵）もまた集結して、御前に控えている。」

Verse 7

प्रयाहि राजन्‌ भद्ठं ते घुष्टस्ते नगरे जय: । अध्यास्स्व चिररात्राय पितृपैतामहं पदम्‌

マールカンデーヤは語った。「行かれよ、王よ。そなたに吉祥あれ。都ではすでにそなたの勝利が布告された。父祖伝来の位に、久しく揺るぎなく坐し給え。」

Verse 8

चक्षुष्मन्तं च तं दृष्टवा राजानं वपुषान्वितम्‌ । मूर्थ्ना निपतिता: सर्वे विस्मयोत्फुल्ललोचना:

そののち、人々が王を見れば、視力はすでに戻り、身は健やかで威容も備わっていた。驚きに目を見開いた彼らは、皆ひれ伏して額を地に着け、王に礼拝した。

Verse 9

ततो5भिवाद्य तान्‌ वृद्धान्‌ द्विजानाश्रमवासिन: । तैश्नाभिपूजित: सर्व: प्रययौ नगरं प्रति

そののち王は、庵に住まう年老いたバラモンたちに恭しく礼拝し、彼らからもまた相応の敬意をもって遇されると、暇を告げて自らの都へと旅立った。

Verse 10

शैब्या च सह सावित्र्या स्वास्तीर्णेन सुवर्चसा । नरयुक्तेन यानेन प्रययौ सेनया वृता

マールカンデーヤは語った。「シャイビヤは嫁のサーヴィトリーとともに、よく敷き整えられた寝具を備え、男たちに担がれる光り輝く輿に乗り、武装した従者に囲まれて出立した。」

Verse 11

ततो5भिषिषिचु: प्रीत्या द्युमत्सेनं पुरोहिता: । पुत्रं चास्य महात्मानं यौवराज्ये5भ्यषेचयन्‌

その地に至ると、祭官たちは歓喜してデュマツセーナに王の灌頂（アビシェーカ）を施した。さらに、その大いなる心をもつ王子にも灌頂を行い、ユヴァラージャ（皇太子）に立てた。

Verse 12

ततः कालेन महता सावित्र्या: कीर्तिवर्धनम्‌ । तद्‌ वै पुत्रशतं जज्ञे शूराणामनिवर्तिनाम्‌

やがて長い歳月が過ぎ、サーヴィトリーの名声をいよいよ高めるために、彼女にはまことに百人の息子が生まれた。皆、勇士にして、戦場で決して退かぬ者たちであった。

Verse 13

भ्रातृणां सोदराणां च तथैवास्याभवच्छतम्‌ । मद्राधिपस्याश्व॒पतेर्मालव्यां सुमहद्‌ बलम्‌,इसी प्रकार मद्रराज अश्वपतिके भी मालवीके गर्भसे सावित्रीके सौ सहोदर भाई उत्पन्न हुए, जो अत्यन्त बलशाली थे

マールカンデーヤは語った。「同じくマールヴィーも、同父同母の兄弟を百人産んだ。マドラの主アシュヴァパティには、マールヴィーを通じて、きわめて大いなる強き子孫が興ったのである。」

Verse 14

एवमात्मा पिता माता श्वश्रू: श्वशुर एव च । भर्तु: कुलं च सावितन्र्या सर्व कृच्छात्‌ समुद्धृूतम्‌,इस तरह सावित्रीने अपने आपको, पिता-माताको, सास-ससुरको तथा पतिके समस्त कुलको भी भारी संकटसे बचा लिया था

かくしてサーヴィトリーの揺るがぬ決意によって、彼女自身のみならず、父母、姑と舅、さらには夫の一族全体までもが、重大な災厄から救い出されたのである。

Verse 15

तथैवैषा हि कल्याणी द्रौपदी शीलसम्मता । तारयिष्यति व: सर्वान्‌ सावित्रीव कुलाड़ना,सावित्रीकी ही भाँति यह कल्याणमयी उत्तम कुलवाली सुशीला द्रौपदी तुम सब लोगोंका महान्‌ संकटसे उद्धार करेगी

マールカンデーヤは言った。「同じくこの吉祥なるドラウパディーは、気高き行いによって認められた者として、サーヴィトリーがかつて自らの家を救ったように、汝らすべてを大いなる危難から救い出すであろう。」

Verse 16

वैशम्पायन उवाच एवं स पाण्डवस्तेन अनुनीतो महात्मना । विशोको विज्वरो राजन्‌ काम्यके न्यवसत्‌ तदा

ヴァイシャンパーヤナは語った。「王よ、このようにして、そのパーンダヴァは大いなる魂をもつ仙人にやさしく諭され慰められ、悲嘆と熱に浮かされるような不安から解き放たれ、その時カーミヤカの森に安らかに住した。」

Verse 17

यश्चेदं शुणुयाद्‌ भक्त्या सावित्र्याख्यानमुत्तमम्‌ । स सुखी सर्वसिद्धार्थों न दु:खं प्राप्तुयान्नर:

ヴァイシャンパーヤナは語った。「この最上のサーヴィトリー物語を信心をもって聴く者は、安楽に生き、あらゆる願いを成就し、悲しみに陥ることはない。」

Verse 299

इति श्रीमहा भारते वनपर्वणि पतिव्रतामाहात्म्यपर्वणि सावितरयुपाख्याने नवनवत्यधिकद्धिशततमो< ध्याय:

ヴァイシャンパーヤナは結んだ。「かくして『マハーバーラタ』のヴァナ・パルヴァ（森林篇）において、貞節の妻（pativratā）の偉大さを讃える章段に属するサーヴィトリー物語は終わる。これが第二百九十九章である。」