Sāvitrī-Upākhyāna: Dyumatsena’s Restoration and the Return to Kāmyaka
Conclusion
कुमुदोत्पलपद्मानां गन्धमादाय वायुना । महीधरस्थ: शीतेन सहसा प्रतिबोधित:,शरदऋतुके निर्मल आकाशमें ग्रह, नक्षत्र तथा ताराओंसहित विमल चन्द्रमाका दर्शन करके शत्रुसंहारक श्रीराम अभी पर्वतपर सोये ही थे कि कुमुद, उत्पल और पद्मोंकी सुगन्ध लेकर बहती हुई शीतल एवं सुखद वायुने उन्हें सहसा जगा दिया
kumudotpalapadmānāṁ gandham ādāya vāyunā | mahīdharasthaḥ śītena sahasā pratibodhitaḥ ||
マールカンデーヤは言った。「クムダ、ウトパラ、そして蓮華(パドマ)の香を運ぶ冷ややかな風が吹き寄せると、山上に憩っていたラーマはたちまち目を覚ました。その光景は秋の空の澄明な静けさを思わせ、敵を滅ぼす者といえども自然の柔らかな呼びかけに従うことを示している。」
मार्कण्डेय उवाच
The verse highlights how even heroic figures are moved by subtle forces of nature; it frames strength with humility and attentiveness—power does not exempt one from the rhythms of the world.
Mārkaṇḍeya describes a tranquil moment: Rāma lies asleep on a mountain and is suddenly awakened when a cool, pleasant breeze carrying lotus fragrances blows in, setting the stage for the next events.