Sāvitrī’s Report and Nārada’s Prognosis (सावित्र्याख्यान—सत्यवान्-गुणवर्णनं तथा अल्पायुषः पूर्वसूचना)
हम आय न () है सप्तसप्तत्याथिकाद्वेशततमो< ध्याय: श्रीरामके राज्याभिषेककी तैयारी, रामवनगमन, भरतकी चित्रकूटयात्रा, रामके द्वारा खर-दूषण आदि राक्षसोंका नाश तथा रावणका मारीचके पास जाना युधिषछ्िर उवाच उक्त भगवता जन्म रामादीनां पृथक् पृथक् । प्रस्थानकारणं ब्रह्मन् श्रोतुमिच्छामि कथ्यताम्,युधिष्ठिरने पूछा--ब्रह्मन! आपने श्रीरामचन्द्रजी आदि सभी भाइयोंके जन्मकी कथा तो पृथक्-पृथक् सुना दी, अब मैं उनके वनवासका कारण सुनना चाहता हूँ; उसे कहिये। दशरथजीके वीर पुत्र दोनों भाई श्रीराम और लक्ष्मण तथा मिथिलेशकुमारी यशस्विनी सीताको वनमें क्यों जाना पड़ा?
Yudhiṣṭhira uvāca: Uktaṁ bhagavatā janma Rāmādīnāṁ pṛthak pṛthak | Prasthāna-kāraṇaṁ brahman śrotum icchāmi kathyatām ||
ユディシュティラは言った。「おお、婆羅門よ。汝はすでに、ラーマとその兄弟たちの誕生をそれぞれ語ってくれた。いまは彼らが旅立つに至った理由を聞きたい—どうか告げよ。いかなる因縁により、ダシャラタの勇ましき二人の子、シュリー・ラーマとラクシュマナは、ミティラー王の娘にして名高きシーターとともに、森へ赴かねばならなかったのか。」
युधिषछ्िर उवाच
The verse models dhārmic inquiry: before judging an event like exile, one should seek its true cause from a reliable authority. It also frames exile not as mere misfortune but as a morally significant turning point connected with duty, vows, and the testing of righteousness.
Within the Rāmopākhyāna section of Vana Parva, Yudhiṣṭhira asks the sage-narrator to explain why Rāma, Lakṣmaṇa, and Sītā had to leave for the forest, since the births of the brothers have already been narrated.