Previous Verse
Next Verse

Shloka 143

धृतराष्ट्रस्य क्रतु-प्रवर्तनम् तथा पाण्डवानां निमन्त्रण-प्रतिवचनम्

Dhṛtarāṣṭra’s Sacrifice Commences and the Pandavas’ Reply to the Invitation

क्षणेन व्यधमत्‌ सर्वा चित्रसेनस्थ वाहिनीम्‌ । गन्धवोके मस्तक काटकर गिराते हुए महारथी कर्णने चित्रसेनकी सारी सेनाको क्षणभरमें छिन्न-भिन्न कर डाला

kṣaṇena vyadhamat sarvāṃ citrasenastha-vāhinīm | gandharvokte mastaka-kāṭakair girāte huye mahārathī karṇena citrasenasya sarvāṃ senāṃ kṣaṇabhareṇa chinna-bhinnaṃ kṛtā ||

ヴァイシャンパーヤナは語った。ひとたびの瞬間に、カルナ——大車戦の勇士——はチトラセーナの配下に布陣する全軍を粉砕した。首を落として倒す一撃一撃で、彼はたちまちその隊列を崩し、守りとも滅びともなり得る武人の、迅くして凄まじい力を示した。仕える大義いかんによって、その威は護りにも破壊にも転ずるのである。

क्षणेनin a moment; by a moment
क्षणेन:
Karana
TypeNoun
Rootक्षण
FormMasculine, Instrumental, Singular
व्यधमत्blew away; scattered
व्यधमत्:
Karta
TypeVerb
Rootध्मा
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
सर्वाम्entire
सर्वाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormFeminine, Accusative, Singular
चित्रसेनस्थbelonging to/with Chitrasena
चित्रसेनस्थ:
Karma
TypeAdjective
Rootचित्रसेन-स्थ
FormFeminine, Accusative, Singular
वाहिनीम्army; host
वाहिनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाहिनी
FormFeminine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
Karṇa
C
Citraseṇa
C
Citraseṇa's army (vāhinī/senā)
G
Gandharva (as a class/commanding presence)

Educational Q&A

The verse highlights how extraordinary power can overturn events instantly; ethically, it invites reflection on how martial excellence is morally shaped by the purpose and command behind it—strength itself is neutral, but its use bears dharmic consequences.

Vaiśampāyana narrates that Karṇa rapidly routs and shatters the entire force associated with Citraseṇa, cutting through their formation in a moment and scattering the army.