Previous Verse
Next Verse

Shloka 90

Duryodhana’s Śaraṇāgati and the Pāṇḍavas’ Resolve

Gandharva Encounter

तथाभूते तु भगवान्‌ नावधीन्महिषं रणे । सस्मार च तदा स्कनदं मृत्युं तस्य दुरात्मन:,उस अवस्थामें भी भगवान्‌ रुद्रने युद्धमें महिषासुरको स्वयं नहीं मारा किंतु उस दुरात्मा दानवकी मृत्यु जिनके हाथोंसे होनेवाली थी, उन कुमार कार्तिकेयका स्मरण किया

tathābhūte tu bhagavān nāvadhīn mahiṣaṃ raṇe | sasmāra ca tadā skandaṃ mṛtyuṃ tasya durātmanaḥ ||

そのような状況にあっても、福徳の主(ルドラ)は戦場でマヒシャを自ら討たなかった。代わりに、その邪悪なる者の死となるべく定められたスカンダを想起した。これは、悪の滅びが至高の力の直接の手ではなく、定められた器を通して成し遂げられることを示している。

तथाthus, in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
अभूतेin such a state/condition
अभूते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootभूत
FormNeuter, Locative, Singular
तुbut, however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
भगवान्the Blessed Lord (Rudra)
भगवान्:
Karta
TypeNoun
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
अवधीৎkilled, slew
अवधीৎ:
TypeVerb
Rootवध्
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
महिषम्Mahisha (the buffalo-demon)
महिषम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहिष
FormMasculine, Accusative, Singular
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormNeuter, Locative, Singular
सस्मारremembered, called to mind
सस्मार:
TypeVerb
Rootस्मृ
FormPerfect (Lit), 3rd, Singular, Parasmaipada
and
:
TypeIndeclinable
Root
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
स्कन्दम्Skanda (Kartikeya)
स्कन्दम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्कन्द
FormMasculine, Accusative, Singular
मृत्युम्death (as the destined slayer)
मृत्युम्:
Karma
TypeNoun
Rootमृत्यु
FormMasculine, Accusative, Singular
तस्यof him
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Genitive, Singular
दुरात्मनःof the wicked-souled one
दुरात्मनः:
TypeNoun
Rootदुरात्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
B
Bhagavān Rudra (Śiva)
M
Mahiṣa (Mahiṣāsura)
S
Skanda (Kumāra/Kārttikeya)