Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

Duryodhana Seized by Citraseṇa; Kaurava Petition to Yudhiṣṭhira (दुर्योधनापहारः / चित्रसेनगन्धर्वग्रहणम्)

स्कन्दापस्मारमित्याहुर्ग्रहं तं द्विजसत्तमा: । विनता तु महारौद्रा कथ्यते शकुनिग्रह:,श्रेष्ठ द्विज! इस ग्रहको 'स्कन्दापस्मार' कहते हैं। इसी प्रकार अत्यन्त रौद्र रूप धारण करनेवाली विनताको “शकुनि ग्रह” बताया जाता है

skandāpasmaram ity āhur grahaṃ taṃ dvijasattamāḥ | vinatā tu mahāraudrā kathyate śakunigrahaḥ ||

マーラカンデーヤは言った。「おお、二度生まれのうち最勝の者よ。最上の婆羅門たちは、そのグラハを『スカンダーアパスマラー』と呼ぶ。また、ヴィナターがきわめて恐るべき姿を取るときは『シャクニ・グラハ』と語られる—凶鳥の兆しに結びつく、不吉な取り憑きである。」

स्कन्दापस्मारम्Skandāpas्मāra (name of a seizure/affliction)
स्कन्दापस्मारम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्कन्दापस्मार
FormMasculine, Accusative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
आहुःthey say/call
आहुः:
TypeVerb
Rootअह्
FormPerfect, Third, Plural
ग्रहम्seizer; graha (afflicting spirit/seizure)
ग्रहम्:
Karma
TypeNoun
Rootग्रह
FormMasculine, Accusative, Singular
तम्that
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
द्विजसत्तमाःbest of the twice-born (excellent Brahmins)
द्विजसत्तमाः:
Karta
TypeNoun
Rootद्विजसत्तम
FormMasculine, Nominative, Plural
विनताVinatā
विनता:
Karta
TypeNoun
Rootविनता
FormFeminine, Nominative, Singular
तुbut/and
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
महारौद्राvery fierce/terribly dreadful (in form)
महारौद्रा:
Karta
TypeAdjective
Rootमहारौद्र
FormFeminine, Nominative, Singular
कथ्यतेis said/called
कथ्यते:
TypeVerb
Rootकथ्
FormPresent, Passive, Third, Singular
शकुनिग्रहःŚakuni-graha (the bird-related seizer/affliction)
शकुनिग्रहः:
Karta
TypeNoun
Rootशकुनिग्रह
FormMasculine, Nominative, Singular

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
S
Skandāpasmarā (graha)
V
Vinatā
Ś
Śakuni-graha
D
Dvijas (Brahmins)

Educational Q&A

The verse frames afflictions as classified ‘grahas’ recognized by learned authorities, suggesting that suffering and ominous influences are to be understood through established tradition and named categories—encouraging discernment, consultation of the wise, and appropriate remedial conduct rather than panic.

Mārkaṇḍeya identifies and names two specific grahas: one called Skandāpasmarā, and another in a terrifying form called Vinatā, described as the Śakuni-graha. He reports how eminent Brahmins traditionally refer to these afflicting forces.