मातापितृपूजन-प्रधानधर्मः (Primacy of Filial Service) — Mārkaṇḍeya’s Account of the Vyādha’s Instruction
वंशस्य सुमहाभाग राज्ञाममिततेजसाम् । भारत! उनके नाम थे-दृढाश्वच, कपिलाश्व और चन्द्राश्बव। राजन! महाभाग! उन्हींसे अमित तेजस्वी इक्ष्वाकुवंशी महामना नरेशोंकी वंश-परम्परा चालू हुई ।। एवं स निहतस्तेन कुवलाश्वेन सत्तम,सज्जनशिरोमणे! इस प्रकार मधुकैटभ-कुमार महादैत्य धुन्धु कुवलाश्वके हाथसे मारा गया और राजा कुवलाश्चकी धुन्धुमार नामसे प्रसिद्धि हुई
vaṃśasya sumahābhāga rājñām amit tejasām | bhārata! teṣāṃ nāmāni dṛḍhāśvaś ca kapilāśvaś ca candrāśvaś caiva | rājann mahābhāga! ebhiḥ prabhṛti amit tejasvinām ikṣvākuvaṃśyānāṃ mahātmanāṃ nṛpāṇāṃ vaṃśa-paramparā pravṛttā || evaṃ sa nihatas tena kuvalāśvena sattama sajjana-śiromaṇe! madhukaiṭabha-kumāro mahādait yo dhundhuḥ kuvalāśvasya hastena hataḥ | tataḥ sa rājā kuvalāśvo dhundhumāra iti prasiddhim avāpa ||
マールカンデーヤは語った。「おお、最も幸いなる者よ、バーラタよ! 計り知れぬ光輝を具えた王たちの名高き系譜には、ドリダ―シュヴァ(Dṛḍhāśva)、カピラーシュヴァ(Kapilāśva)、チャンドラーシュヴァ(Candrāśva)という名があった。おお王よ、気高き者よ! 彼らより後、無辺の精力に輝くイークシュヴァーク(Ikṣvāku)王統の大心の君主たちの継承は絶えることなく続いた。 かくして、おお人中の最勝、徳ある者の冠よ、マドゥとカイタバ(Madhu–Kaiṭabha)より生まれた大力の魔族ドゥンドゥ(Dhundhu)は、クヴァラーシュヴァ(Kuvalāśva)によって討たれた。ドゥンドゥを滅ぼしたゆえに、クヴァラーシュヴァ王は「ドゥンドゥマーラ」(Dhundhumāra)の名で世に知られるようになった。」
मार्कण्डेय उवाच
The passage links righteous kingship with the protection of the world: a ruler earns lasting renown not merely by birth in a great lineage, but by decisive action against forces that threaten order. Fame (prasiddhi) is portrayed as the ethical fruit of fulfilling kṣatriya responsibility.
Mārkaṇḍeya recounts a segment of the Ikṣvāku lineage (Dṛḍhāśva, Kapilāśva, Candrāśva) and then narrates how King Kuvalāśva killed the great demon Dhundhu (said to be born of Madhu and Kaiṭabha). Because of this deed, Kuvalāśva became celebrated by the title Dhundhumāra, ‘slayer of Dhundhu’.