Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

Aṣṭāvakra–Kahoda Upākhyāna: Śvetaketu’s Āśrama, Sarasvatī, and the Origin of Aṣṭāvakra

पश्यस्वैतन्मया सार्ध पुण्यं पापप्रमोचनम्‌ । तत्र वै सततं देवा मुनयश्व॒ सनातना: । दृश्यन्ते ब्राह्मणै राजन्‌ पुण्यवद्भिर्महात्मभि:,राजासे ऐसा कहकर इन्द्र फिर देवलोकमें चले गये तथा धर्मात्मा राजा उशीनर भी अपने धर्मसे पृथ्वी और आकाशको व्याप्त कर देदीप्यमान शरीर धारण करके स्वर्गलोकमें चले गये। राजन्‌! यही उन महात्मा राजा उशीनरका आश्रम है जो पुण्यजनक होनेके साथ ही समस्त पापोंसे छुटकारा दिलानेवाला है। तुम मेरे साथ इस पवित्र आश्रमका दर्शन करो। महाराज! वहाँ पुण्यात्मा महात्मा ब्राह्मणोंको सदा सनातन देवता तथा मुनियोंका दर्शन होता रहता है

paśyasvaitanmāyā sārdha puṇyaṃ pāpapramocanam | tatra vai satataṃ devā munayaś ca sanātanāḥ | dṛśyante brāhmaṇai rājan puṇyavadbhir mahātmabhiḥ ||

「わたしと共に見よ——功徳を生み、罪を解き放つこの聖地を。王よ、そこでは神々と永遠の聖仙たちが常に現れ、徳ある大いなる婆羅門たちにより絶えず拝されている。」

पश्यस्वsee (you should see)
पश्यस्व:
TypeVerb
Rootपश् (दृश्-अर्थे)
Formलोट् (imperative), 2, singular, आत्मनेपद
एतत्this
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
Formneuter, accusative, singular
मयाby me / with me
मया:
Karana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Forminstrumental, singular
सार्धम्together (with)
सार्धम्:
TypeIndeclinable
Rootसार्धम्
पुण्यम्holy, meritorious
पुण्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपुण्य
Formneuter, accusative, singular
पापप्रमोचनम्removal of sin / sin-dispelling (place/thing)
पापप्रमोचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाप-प्रमोचन
Formneuter, accusative, singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
सततम्always, continually
सततम्:
TypeIndeclinable
Rootसतत
देवाःgods
देवाः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
Formmasculine, nominative, plural
मुनयःsages
मुनयः:
Karta
TypeNoun
Rootमुनि
Formmasculine, nominative, plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
सनातनाःeternal, primeval
सनातनाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसनातन
Formmasculine, nominative, plural
दृश्यन्तेare seen / appear
दृश्यन्ते:
TypeVerb
Rootदृश्
Formलट् (present), 3, plural, कर्मणि (passive)
ब्राह्मणैःby the brahmins
ब्राह्मणैः:
Karana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
Formmasculine, instrumental, plural
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, vocative, singular
पुण्यवत्भिःby the meritorious
पुण्यवत्भिः:
Karana
TypeAdjective
Rootपुण्यवत्
Formmasculine, instrumental, plural
महात्मभिःby the great-souled ones
महात्मभिः:
Karana
TypeNoun
Rootमहात्मन्
Formmasculine, instrumental, plural

श्येन उवाच

Ś
Śyena (the hawk, speaker)
R
Rājan (the king, addressee)
D
Devas (gods)
M
Munis (sages)
B
Brāhmaṇas
Ā
Āśrama (hermitage/holy abode, implied by context)

Educational Q&A

The verse emphasizes that certain sacred places and ways of life grounded in dharma generate puṇya and help remove pāpa; purity and virtue make one fit to perceive higher realities—gods and sages—continuously.

Śyena addresses a king and invites him to witness a holy, sin-removing place. The verse describes that in that locale, virtuous brāhmaṇas regularly behold devas and ancient munis, highlighting the sanctity and spiritual potency of the site.