Shloka 14
Hemakūṭa’s Marvels and Lomaśa’s Account of Ṛṣabha at Ṛṣabhakūṭa
Nandā–Kauśikī Tīrtha Passage
Devanagari script
दर्शयस्व महाराज मार्ग केन व्रजाम्यहम् । त्वदर्थमवतीर्णास्मि पृथिवीं पृथिवीपते,“महाराज! रास्ता दिखाओ मैं किस मार्गसे चलूँ? पृथ्वीपते! तुम्हारे लिये ही मैं इस भूतलपर उतरी हूँ!
Transliteration
darśayasva mahārāja mārgaṁ kena vrajāmy aham | tvadartham avatīrṇāsmī pṛthivīṁ pṛthivīpate ||
Translation
「大王よ、道を示したまえ――われはいずれの路を進むべきか。大地の主よ、そなたのためただそれのみゆえに、われはこの世に降り立ったのだ。」
Word by Word
दर्शयस्वshow (me)
दर्शयस्व:
Karma
TypeVerb
Rootदृश्
Formलोट् (imperative), परस्मैपद, मध्यम, एकवचन
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
मार्गम्the path
मार्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootमार्ग
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
केनby which (way)
केन:
Karana
TypePronoun
Rootकिम्
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
व्रजामिI go / shall go
व्रजामि:
TypeVerb
Rootव्रज्
Formलट् (present), परस्मैपद, उत्तम, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
त्वदर्थम्for your sake
त्वदर्थम्:
TypeNoun
Rootत्वद्-अर्थ
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन, अव्ययीभाववत् प्रयोगः (अर्थे 'for your sake')
अवतीर्णाdescended
अवतीर्णा:
TypeAdjective
Rootअव-तॄ (अवतीर्ण)
Formक्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अस्मिI am
अस्मि:
TypeVerb
Rootअस्
Formलट् (present), परस्मैपद, उत्तम, एकवचन
पृथिवीम्to the earth
पृथिवीम्:
Karma
TypeNoun
Rootपृथिवी
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पृथिवीपतेO lord of the earth
पृथिवीपते:
TypeNoun
Rootपृथिवीपति
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
Speaker
लोगश उवाच
Characters & Entities
M
Mahārāja (the king)P
Pṛthivīpati (lord of the earth/king)P
Pṛthivī (the earth/world)M
Mārga (path/route)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes