Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

Āraṇyaka-parva, Adhyāya 1 — The Pandavas’ Exit from Gajasāhvaya and the Citizens’ Lament (जनमेजयप्रश्नः; पाण्डवानां वनप्रस्थानम्)

बुद्धिश्च हीयते पुंसां नीचै: सह समागमात्‌ | मध्यमैर्मध्यतां याति श्रेष्ठतां याति चोत्तमै:,“नीच पुरुषोंका साथ करनेसे मनुष्योंकी बुद्धि नष्ट होती है। मध्यम श्रेणीके मनुष्योंका साथ करनेसे मध्यम होती है और उत्तम पुरुषोंका संग करनेसे उत्तरोत्तर श्रेष्ठ होती है

「卑しき者と交われば、人の बुद्धि(知恵)は衰える。凡庸な者と交われば凡庸となり、優れた者と交われば、さらに優れた境地へと高まってゆく。」

बुद्धिःintellect
बुद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
हीयतेdiminishes / is destroyed
हीयते:
TypeVerb
Rootहा (हायते/हीयते)
FormPresent, Atmanepada (Passive/mediopassive sense), Third, Singular
पुंसाम्of men
पुंसाम्:
TypeNoun
Rootपुंस् (पुमान्)
FormMasculine, Genitive, Plural
नीचैःwith low (persons)
नीचैः:
Karana
TypeAdjective
Rootनीच
FormMasculine, Instrumental, Plural
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
समागमात्from association/meeting
समागमात्:
Apadana
TypeNoun
Rootसमागम
FormMasculine, Ablative, Singular
मध्यमैःwith middling (persons)
मध्यमैः:
Karana
TypeAdjective
Rootमध्यम
FormMasculine, Instrumental, Plural
मध्यताम्middleness / a middle state
मध्यताम्:
Karma
TypeNoun
Rootमध्यता
FormFeminine, Accusative, Singular
यातिgoes/attains
याति:
TypeVerb
Rootया
FormPresent, Parasmaipada, Third, Singular
श्रेष्ठताम्excellence / superiority
श्रेष्ठताम्:
Karma
TypeNoun
Rootश्रेष्ठता
FormFeminine, Accusative, Singular
यातिgoes/attains
याति:
TypeVerb
Rootया
FormPresent, Parasmaipada, Third, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
उत्तमैःwith the best (persons)
उत्तमैः:
Karana
TypeAdjective
Rootउत्तम
FormMasculine, Instrumental, Plural

वैशम्पायन उवाच