Shloka 3
अध्याय ८२ — केशवप्रयाणे निमित्तदर्शनम्
Omens and Reception During Keśava’s Departure
Devanagari script
त्वमित: पुण्डरीकाक्ष सुयोधनममर्षणम् । शान्त्यर्थ भ्रातरं ब्रूया यत् तद् वाच्यममित्रहन्
Transliteration
arjuna uvāca | tvam itaḥ puṇḍarīkākṣa suyodhanam amarṣaṇam | śāntyarthaṁ bhrātaraṁ brūyā yat tad vācyam amitrahan ||
Translation
アルジュナは言った。「おお蓮華の眼をもつクリシュナ、敵を滅ぼす者よ。ここを発ち、我らの兄弟ドゥルヨーダナ――堪え難く、怒りに早い者――に、和平のために語るべき言葉を語ってください。和解を打ち立てる助けとなる言葉を。」
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, प्रथमा, एकवचनम्
इतःfrom here
इतः:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootइतः
पुण्डरीकाक्षO lotus-eyed one
पुण्डरीकाक्ष:
TypeNoun
Rootपुण्डरीकाक्ष
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचनम्
सुयोधनम्Suyodhana (Duryodhana)
सुयोधनम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुयोधन
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्
अमर्षणम्impatient, intolerant
अमर्षणम्:
TypeAdjective
Rootअमर्षण
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्
शान्ति-अर्थम्for the sake of peace
शान्ति-अर्थम्:
TypeIndeclinable
Rootशान्त्यर्थ
भ्रातरम्brother
भ्रातरम्:
Karma
TypeNoun
Rootभ्रातृ
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्
ब्रूयाःshould say / speak
ब्रूयाः:
TypeVerb
Rootब्रू (ब्रवीति)
Formविधिलिङ्, —, मध्यम, एकवचनम्, परस्मैपदम्
यत्whatever (that which)
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्
तत्that
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्
वाच्यम्to be said; fit to be spoken
वाच्यम्:
TypeAdjective
Rootवाच्य
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्
अमित्रहन्O slayer of foes
अमित्रहन्:
TypeNoun
Rootअमित्रहन्
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचनम्
Speaker
अजुन उवाच
Characters & Entities
A
ArjunaK
KrishnaD
Duryodhana (Suyodhana)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes