Previous Verse
Next Verse

Shloka 61

Sainyasaṅgraha and Bhāga-Vyavasthā (Forces Assembled and Rival Allocations) | सैन्यसंग्रह-भागव्यवस्था

नैतादृशो हि योधो5स्ति पृथिव्यामिह कश्नन । यथाविध: सव्यसाची पाण्डव: सत्यविक्रम:,“सव्यसाची पाण्डुपुत्र अर्जुन जैसे सत्यपराक्रमी हैं, वैसा योद्धा इस भूमण्डलमें दूसरा कोई नहीं है

dhṛṣṭadyumna uvācedaṃ māṃ vaco gatasādhvasam | naitādṛśo hi yodho 'sti pṛthivyām iha kaścana | yathāvidhaḥ savyasācī pāṇḍavaḥ satyavikramaḥ ||

ドリシュタデュムナは言った。「恐れなく語る我が言葉を聞け。この地上に、両手で弓を自在に操るパーンダヴァのアルジュナ、真実の武勇を証された者に比肩する戦士はない。比類なき技と揺るがぬ胆力が彼に宿り、ゆえに彼こそダルマに則る戦いの第一の支えである。」

not
:
TypeIndeclinable
Root
एतादृशःsuch (of this kind)
एतादृशः:
Karta
TypeAdjective
Rootएतादृश
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
योधःwarrior
योधः:
Karta
TypeNoun
Rootयोध
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्तिis/exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Indicative, Third, Singular, Parasmaipada
पृथिव्याम्on the earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Locative, Singular
इहhere
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
कश्चनanyone/any (at all)
कश्चन:
Karta
TypePronoun
Rootकश्चन
FormMasculine, Nominative, Singular
यथाविधःof such a kind as / as is
यथाविधः:
Karta
TypeAdjective
Rootयथाविध
FormMasculine, Nominative, Singular
सव्यसाचीAmbidextrous archer (Arjuna)
सव्यसाची:
Karta
TypeNoun
Rootसव्यसाचिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
पाण्डवःson of Pandu (Pandava)
पाण्डवः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Singular
सत्यविक्रमःof true/proven valor
सत्यविक्रमः:
Karta
TypeAdjective
Rootसत्यविक्रम
FormMasculine, Nominative, Singular

धृष्टद्युम्न उवाचेदं मां वचो गतसाध्वसम्‌ |

D
Dhṛṣṭadyumna
A
Arjuna
P
Pāṇḍava
P
Pṛthivī (the earth)

Educational Q&A

The verse highlights the ideal of kṣatriya excellence: fearlessness, mastery in arms, and proven valor. By praising Arjuna as unparalleled, it underscores confidence grounded in demonstrated capability rather than mere boast, aligning martial strength with the ethical duty to protect dharma.

In the Udyoga Parva’s war-preparation context, Dhṛṣṭadyumna speaks to strengthen resolve and morale. He asserts that no warrior on earth matches Arjuna—called Savyasācī—thereby affirming the Pāṇḍavas’ strategic and moral confidence as conflict becomes inevitable.