Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
शैक्येन नागांस्तरसा विगृह्नन् यदा छेत्ता धार्तराष्ट्रस्य सैन्यम् छिन्दन् वन॑ परशुनेव शूर- स्तदा युद्ध धार्तराष्ट्रोडन्वतप्स्यत्
sañjaya uvāca | śaikyena nāgāṁs tarasā vigṛhṇan yadā chettā dhārtarāṣṭrasya sainyaṁ chindan vanaṁ paraśuneva śūraḥ | tadā yuddhe dhārtarāṣṭro ’nvatapsyat ||
サンジャヤは言った。「その英雄たる“斬り裂く者”(ビーマ)が、強き戦士たちを大蛇を投げ縄で捕えるかのように掴み、抗しがたい力で引きずり、そしてドリタラーシュトラの軍を切り裂き始める――斧を振るう木こりが森を伐り倒すように――その時、戦のただ中で、ドリタラーシュトラの子(ドゥルヨーダナ)は胸中の悔恨に焼かれ、戦を挑んだことが重大な過ちであったと悟るであろう。」
संजय उवाच
Aggression rooted in pride and refusal of rightful settlement leads to catastrophic loss and inevitable remorse; the verse frames war as a moral and strategic blunder whose consequences cannot be undone once unleashed.
Sañjaya foretells the battlefield outcome: Bhīma will tear through the Kaurava forces with overwhelming power, and Duryodhana—seeing his army shattered—will inwardly repent for having initiated the war.