Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

उद्योगपर्व — अध्याय 33: धृतराष्ट्र-विदुर संवादः (विदुरनीतिः)

यथा मधु समादत्ते रक्षन्‌ पुष्पाणि षट्पद:ः । तद्वदर्थान्‌ मनुष्येभ्य आदद्यादविहिंसया,जैसे भौंरा फूलोंकी रक्षा करता हुआ ही उनके मधुका ग्रहण करता है, उसी प्रकार राजा भी प्रजाजनोंको कष्ट दिये बिना ही उनसे धन ले

yathā madhu samādatte rakṣan puṣpāṇi ṣaṭpadaḥ | tadvad arthān manuṣyebhya ādadīd avihiṃsayā ||

ヴィドゥラは言った。「蜂が花を守りつつ蜜を集めるように、王もまた民から財を取り立てるにあたり、害を与えてはならぬ。苦しみも傷も生まぬように租税を収めよ。」

यथाjust as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
मधुhoney
मधु:
Karma
TypeNoun
Rootमधु
FormNeuter, Accusative, Singular
समादत्तेtakes, collects
समादत्ते:
TypeVerb
Rootसम् + आ + √दा
FormPresent (Lat), Third, Singular, Atmanepada
रक्षन्protecting
रक्षन्:
TypeVerb
Root√रक्ष्
FormPresent active participle, Masculine, Nominative, Singular
पुष्पाणिflowers
पुष्पाणि:
Karma
TypeNoun
Rootपुष्प
FormNeuter, Accusative, Plural
षट्पदःbee (six-footed one)
षट्पदः:
Karta
TypeNoun
Rootषट्पद
FormMasculine, Nominative, Singular
तद्वत्so, in the same way
तद्वत्:
TypeIndeclinable
Rootतद्वत्
अर्थान्wealth, resources
अर्थान्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Accusative, Plural
मनुष्येभ्यःfrom people
मनुष्येभ्यः:
Apadana
TypeNoun
Rootमनुष्य
FormMasculine, Ablative, Plural
आदद्याद्should take
आदद्याद्:
TypeVerb
Rootआ + √दा
FormOptative (Vidhi-lin), Third, Singular, Parasmaipada
अविहिंसयाwithout harming; non-violently
अविहिंसया:
Karana
TypeNoun
Rootअविहिंसा
FormFeminine, Instrumental, Singular

विदुर उवाच

V
Vidura
ṣaṭpada (bee)
P
puṣpa (flowers)
M
madhu (honey)
R
rājā (king, implied)