Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

Bhīṣma’s Dream-Counsel and the Prasvāpa Astra (भीष्मस्वप्नदर्शनम् / प्रस्वापास्त्रोपदेशः)

ततो रामो हृषितो राजसिंह दृष्टवा तदस्त्रं विनिवर्तितं वै । जितो<स्मि भीष्मेण सुमन्दबुद्धि- रित्येव वाक्यं सहसा व्यमुड्चत्‌,राजसिंह! मैंने प्रस्वापनास्त्रको उतार लिया है--यह देखकर परशुरामजी बड़े प्रसन्न हुए। उनके मुखसे सहसा यह वाक्य निकल पड़ा कि “मुझ मन्दबुद्धिको भीष्मने जीत लिया”

tato rāmo hṛṣito rājasiṃha dṛṣṭvā tad astraṃ vinivartitaṃ vai | jito 'smi bhīṣmeṇa sumandabuddhir ity eva vākyaṃ sahasā vyamuñcat ||

そのときラーマ(パラシュラーマ)は、王たちの獅子よ、あの武器が引き戻されたのを見て大いに喜び、思わずこう言い放った。「この愚鈍な我は、ビーシュマに征服されたのだ。」

ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
रामःRama (Parashurama)
रामः:
Karta
TypeNoun
Rootराम
FormMasculine, Nominative, Singular
हृषितःdelighted, pleased
हृषितः:
TypeAdjective
Rootहृषित
FormMasculine, Nominative, Singular
राजसिंहO lion among kings
राजसिंह:
TypeNoun
Rootराजसिंह
FormMasculine, Vocative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
तत्that
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
अस्त्रम्weapon, missile
अस्त्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्त्र
FormNeuter, Accusative, Singular
विनिवर्तितम्withdrawn, turned back
विनिवर्तितम्:
TypeVerb
Rootवि-निवृत्
Formक्त (past passive participle), Neuter, Accusative, Singular
वैindeed, surely
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
जितःconquered, defeated
जितः:
TypeVerb
Rootजि
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
अस्मिI am
अस्मि:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent (Lat), First, Singular
भीष्मेणby Bhishma
भीष्मेण:
Karana
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Instrumental, Singular
सुमन्दबुद्धिःone of very dull intellect (self-referential)
सुमन्दबुद्धिः:
TypeNoun
Rootसुमन्दबुद्धि
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
वाक्यम्speech, statement
वाक्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाक्य
FormNeuter, Accusative, Singular
सहसाsuddenly, at once
सहसा:
TypeIndeclinable
Rootसहसा
व्यमुञ्चत्uttered, let out
व्यमुञ्चत्:
TypeVerb
Rootवि-मुच्
FormImperfect (Lan), Third, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
R
Rāma (Paraśurāma)
A
astra (divine weapon/missile)