Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

Udyoga Parva, Adhyāya 148: Vāsudeva’s Report—Mobilization and the Nīti Sequence

Sāma–Bheda–Daṇḍa

क्षमा तितिक्षा दम आर्जवं च सत्यव्रतत्वं श्रुतमप्रमाद: । भूतानुकम्पा हानुशासनं च युधिष्टिरे राजगुणा: समस्ता:,'क्षमा, सहनशीलता, इन्द्रियसंयम, सरलता, सत्यपरायणता, शास्त्रज्ञान, प्रमादशून्यता, समस्त प्राणियोंपर दयाभाव तथा गुरुजनोंके अनुशासनमें रहना आदि समस्त राजोचित गुण युधिष्ठिरमें विद्यमान हैं

kṣamā titikṣā dama ārjavaṃ ca satyavratatvaṃ śrutam apramādaḥ | bhūtānukampā hānuśāsanaṃ ca yudhiṣṭhire rājaguṇāḥ samastāḥ ||

風神ヴァーユ・デーヴァは言った。「寛恕、忍耐、自己抑制、率直、真実への不動の誓い、聖なる教えへの学識、怠りなき心、あらゆる生きものへの慈悲、そして長老と師の規律のもとに生きること—おおユディシュティラよ、これら王者の徳はすべて、汝のうちに併せ備わっている。」

क्षमाforbearance, forgiveness
क्षमा:
Karta
TypeNoun
Rootक्षमा
FormFeminine, Nominative, Singular
तितिक्षाendurance, patience
तितिक्षा:
Karta
TypeNoun
Rootतितिक्षा
FormFeminine, Nominative, Singular
दमःself-control
दमः:
Karta
TypeNoun
Rootदम
FormMasculine, Nominative, Singular
आर्जवम्straightforwardness, honesty
आर्जवम्:
Karta
TypeNoun
Rootआर्जव
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सत्यव्रतत्वम्being devoted to a vow of truthfulness
सत्यव्रतत्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootसत्यव्रतत्व
FormNeuter, Nominative, Singular
श्रुतम्learning, scriptural knowledge
श्रुतम्:
Karta
TypeNoun
Rootश्रुत
FormNeuter, Nominative, Singular
अप्रमादःvigilance, freedom from negligence
अप्रमादः:
Karta
TypeNoun
Rootअप्रमाद
FormMasculine, Nominative, Singular
भूतानुकम्पाcompassion toward living beings
भूतानुकम्पा:
Karta
TypeNoun
Rootभूतानुकम्पा
FormFeminine, Nominative, Singular
अनुशासनम्discipline, obedience (to instruction)
अनुशासनम्:
Karta
TypeNoun
Rootअनुशासन
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
युधिष्ठिरेin Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Locative, Singular
राजगुणाःkingly virtues
राजगुणाः:
Karta
TypeNoun
Rootराजगुण
FormMasculine, Nominative, Plural
समस्ताःall, entire
समस्ताः:
TypeAdjective
Rootसमस्त
FormMasculine, Nominative, Plural

वायुदेव उवाच

V
Vāyu (Vāyudeva)
Y
Yudhiṣṭhira