Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

Droṇa–Vidura–Gāndhārī Counsel in the Royal Assembly (धर्मार्थयुक्ता सभा-उपदेश-प्रकरणम्)

ऊर्ध्वरेता हरराजा च कुलस्यार्थे पुन: पुन: । विशेषतस्त्वदर्थ च धुरि मा मां नियोजय,फिर माता सत्यवतीसे कहा--'माँ! मैंने इस कुलकी वृद्धिके लिये और विशेषतः तुम्हें ही यहाँ ले आनेके लिये राजा न होने और नैछ्लिक ब्रह्मचारी रहनेकी बारंबार प्रतिज्ञा की है। अतः तुम इस राज्यका बोझ सँभालनेके लिये मुझे नियुक्त न करो”

ūrdhvaretaḥ hararājā ca kulasyārthe punaḥ punaḥ | viśeṣatas tvadarthe ca dhuri mā māṃ niyojaya ||

ビーシュマは言った。「この一族の繁栄のため、そしてとりわけあなたのために、私は幾度も誓ってきた。王位を捨て、生涯梵行(ブラフマチャリヤ)を守ると。ゆえに、王座の重荷を私に負わせないでほしい。」

ऊर्ध्वरेताone of restrained semen; celibate
ऊर्ध्वरेता:
Karta
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व-रेतस्
FormMasculine, Nominative, Singular
हरराजाthe king named Hara
हरराजा:
Karta
TypeNoun
Rootहर-राजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
कुलस्यof the lineage/family
कुलस्य:
TypeNoun
Rootकुल
FormNeuter, Genitive, Singular
अर्थेfor the sake/purpose
अर्थे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Locative, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
पुनःagain (repeatedly)
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
विशेषतःespecially
विशेषतः:
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः
त्वदर्थम्for your sake
त्वदर्थम्:
TypeNoun
Rootत्वद्-अर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
धुरिin the yoke; in the burden/charge
धुरि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधुर्
FormFeminine, Locative, Singular
माdo not (prohibitive particle)
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
माम्me
माम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्मद्
FormAccusative, Singular
नियोजयappoint/engage (you should not appoint)
नियोजय:
TypeVerb
Rootनि-युज्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
S
Satyavatī
K
Kuru dynasty (kula)