Next Verse

Shloka 1

उद्योगपर्व — अध्याय १३५: कुन्त्याः कृष्णं प्रति संदेशः

Kuntī’s Message to Kṛṣṇa

ऑपनआ कराता छा अकाल षट्त्रिशर्दाधिकशततमो< ध्याय: विदुलाके उपदेशसे उसके पुत्रका युद्धके लिये उद्यत होना मातोवाच नैव राज्ञा दर: कार्यो जातु कस्याज्चिदापदि । अथ चेदपि दीर्ण: स्यान्नैव वर्तेत दीर्णवत्‌,माता बोली--पुत्र! कैसी भी आपत्ति क्यों न आ जाय, राजाको कभी भयभीत होना या घबराना नहीं चाहिये। यदि वह डरा हुआ हो तो भी डरे हुएके समान कोई बर्ताव न करे

mātovāca — naiva rājñā bhayaḥ kāryo jātu kasyācid āpadi | atha ced api dīrṇaḥ syān naiva varteta dīrṇavat ||

母は言った。「我が子よ、いかなる災厄が来ようとも、王たる者は決して恐れに屈してはならぬ。たとえ内心が揺らいでも、揺らいだ者のように振る舞ってはならない。王者の沈着と決断を保て。」

माताmother
माता:
Karta
TypeNoun
Rootमातृ
FormFeminine, Nominative, Singular
उवाचsaid/spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
राज्ञाby a king
राज्ञा:
Karana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
दरःfear/terror
दरः:
Karta
TypeNoun
Rootदर
FormMasculine, Nominative, Singular
कार्यःto be done/ought to be (made)
कार्यः:
TypeAdjective
Rootकार्य
FormMasculine, Nominative, Singular
जातुever/at any time
जातु:
TypeIndeclinable
Rootजातु
कस्यचित्of anyone/any
कस्यचित्:
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
आपदिin calamity/in distress
आपदि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआपद्
FormFeminine, Locative, Singular
अथand then/now
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
चेत्if
चेत्:
TypeIndeclinable
Rootचेत्
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
दीर्णःbroken, shattered; (here) frightened/unnerved
दीर्णः:
TypeAdjective
Rootदीर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
स्यात्should be/might be
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस्
FormOptative, 3rd, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
वर्तेतshould behave/act
वर्तेत:
TypeVerb
Rootवृत्
FormOptative, 3rd, Singular, Atmanepada
दीर्णवत्like one who is broken/frightened
दीर्णवत्:
TypeIndeclinable
Rootदीर्णवत्

पुत्र उवाच

V
Vidulā (mother)
H
her son (unnamed here)
R
rājā (the king, as an ideal type)