Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

धन-निरुक्ति तथा गालवस्य गुरुदक्षिणा-प्रसङ्गः

Etymology of Wealth and the Gurudakṣiṇā Predicament of Gālava

सा तौ तदाब्रवीत्‌ तुष्टा पतगेन्द्रद्धिजर्षभौ । न भेतव्यं सुपर्णोडसि सुपर्ण त्यज सम्भ्रमम्‌

sā tau tadābravīt tuṣṭā patagendradvijarṣabhau | na bhetavyaṃ suparṇo’si suparṇa tyaja sambhramam ||

心から満ち足りたその苦行の女は、二人――鳥の王ガルダと、婆羅門の最上者(ガーラヴァ)――にこう告げた。「恐れるな。汝はスパルナである。おおスパルナよ、動揺を捨て、慌てふためく心を退けよ。」

साshe
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
तौthose two (them)
तौ:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Dual
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
Karta
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
तुष्टाpleased, satisfied
तुष्टा:
Karta
TypeAdjective
Rootतुष्ट
FormFeminine, Nominative, Singular
पतगेन्द्रO king of birds
पतगेन्द्र:
Sampradana
TypeNoun
Rootपतग-इन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
द्विजर्षभौO best of twice-born (brahmins), you two
द्विजर्षभौ:
Sampradana
TypeNoun
Rootद्विज-ऋषभ
FormMasculine, Vocative, Dual
not
:
TypeIndeclinable
Root
भेतव्यम्should be feared / one should fear
भेतव्यम्:
TypeVerb
Rootभी
FormGerundive (tavya), Neuter, Nominative, Singular
सुपर्णO Suparna (Garuda)
सुपर्ण:
Sampradana
TypeNoun
Rootसुपर्ण
FormMasculine, Vocative, Singular
उडसिyou fly
उडसि:
TypeVerb
Rootउड्
FormPresent, 2nd, Singular, Parasmaipada
सुपर्णO Suparna
सुपर्ण:
Sampradana
TypeNoun
Rootसुपर्ण
FormMasculine, Vocative, Singular
त्यजabandon, give up
त्यज:
TypeVerb
Rootत्यज्
FormImperative, 2nd, Singular, Parasmaipada
सम्भ्रमम्agitation, confusion, alarm
सम्भ्रमम्:
Karma
TypeNoun
Rootसम्भ्रम
FormMasculine, Accusative, Singular

नारद उवाच

N
Nārada
G
Garuda (Suparna, Patagendra)
G
Gālava (Dvijarṣabha)
T
the ascetic woman (tapasvinī)

Educational Q&A

Maintain steadiness and self-command in crisis: fear and agitation cloud judgment, while composure enables dharmic action.

An ascetic woman, pleased by what has occurred, reassures Garuda and the Brahmin Galava, telling Garuda not to fear and to abandon his agitation.