Gālava’s Eastern Ascent with Garuḍa; Counsel on Kāla and Upāya (उद्योगपर्व, अध्याय ११०)
परिवर्तसहस्राणि कामभोज्यानि गालव । द्विजश्रेष्ठ! इसी दिशामें धाम नामसे प्रसिद्ध सत्यवादी महात्मा मुनि श्रीगंगामहाद्वारकी रक्षा करते हैं। उनकी मूर्ति, आकृति तथा संचित तपस्याका परिमाण किसीको ज्ञात नहीं होता है। गालव! वे सहस्रों युगान््तकालतककी आयु इच्छानुसार भोगते हैं ।। यथा यथा प्रविशति तस्मात् परतरं नर:,द्विजश्रेष्ठ! मनुष्य ज्यों-ज्यों गंगामहाद्वारसे आगे बढ़ता है, वैसे-ही-वैसे वहाँकी हिमराशिमें गलता जाता है। विप्रवर गालव! साक्षात् भगवान् नारायण तथा विजयशील अविनाशी महात्मा नरको छोड़कर दूसरा कोई मनुष्य पहले कभी गंगामहाद्वारसे आगे नहीं गया है। इसी दिशामें कैलासपर्वत है, जो कुबेरका स्थान बताया गया है
parivartasahasrāṇi kāmabhojyāni gālava | dvijaśreṣṭha! asyāṃ diśi dhāma nāma prasiddhaḥ satyavādī mahātmā muniḥ śrīgaṅgāmahādvārasya rakṣāṃ karoti | tasya mūrtiḥ ākṛtiś ca saṃcita-tapasaḥ parimāṇaṃ ca kasyacid na jñāyate | gālava! sa sahasra-yugānta-kāla-paryantām āyuḥ yathākāmam bhuṅkte || yathā yathā praviśati tasmāt parataraṃ naraḥ, dvijaśreṣṭha! manuṣyo yathā yathā gaṅgāmahādvārāt agre vardhate, tathā tathā tatra himarāśau vilīyate | vipravara gālava! sākṣād bhagavān nārāyaṇaḥ vijayaśīlo ’vināśī mahātmā naraś ca vinā anyaḥ kaścid manuṣyaḥ pūrvaṃ kadācit gaṅgāmahādvārāt parataḥ na gataḥ | asyāṃ diśi kailāsaparvataḥ, yaḥ kuberasya sthānam iti kathitaḥ |
ユパルナは言った。「ガーラヴァ(Gālava)よ、二度生まれの中の最上よ。この方角に、ダーマン(Dhāman)と名高い仙人がいる。真実を語り、大いなる魂を備え、ガンガー(Gaṅgā)の大門を守護している。彼の真の姿も形も、積み重ねた苦行の量も、誰ひとり知る者はいない。ガーラヴァよ、彼は幾千の世界時代の終わりに至るまでの寿命を、望むままに享受して生きる。 また、婆羅門の最上よ。人がそのガンガーの大門を越えて進もうとすればするほど、そこでは雪の大群の中で次第に溶け失せてゆく。ガーラヴァよ、婆羅門の第一人者よ。主ナルायण(Nārāyaṇa)その御身と、常勝にして不滅の大いなる魂ナラ(Nara)を除いて、いまだかつて誰ひとりガンガーの大門の彼方へ行った者はない。同じ方角に、クベーラ(Kubera)の住処と伝えられるカイラーサ(Kailāsa)山がある。」
युपर्ण उवाच
The passage underscores the ethical and spiritual principle that truthfulness and austerity (satyavāda and tapas) generate a power that even defines sacred boundaries. It also teaches human limitation: certain realms are not accessible by ordinary effort or ambition, but only by divine or supra-human status (Nara–Nārāyaṇa).
Yuparṇa describes a northern sacred route: a truth-speaking sage named Dhāman guards the ‘great gateway’ of the Gaṅgā. Beyond that threshold, ordinary humans cannot proceed—those who try are said to melt away in the snowy expanse. Only the divine pair Nara and Nārāyaṇa have gone beyond, and further in that direction lies Mount Kailāsa, associated with Kubera.