Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

दुर्ग-निवेश-राजधर्मः | Fortified Capital and the King’s Residential Polity

Rājadharma

शणं सर्जरसं धान्यमायुधानि शरांस्तथा । चर्म स्नायुं तथा वेत्रं मुजजबल्वजबन्धनान्‌,काठ, लोहा, धानकी भूसी, कोयला, बाँस, लकड़ी, सींग, हड्डी, मज्जा, तेल, घी, चरबी, शहद, औषधसमूह, सन, राल, धान्य, अस्त्र-शस्त्र, बाण, चमड़ा, ताँत, बेंत तथा मूँज और बल्वजकी रस्सी आदि सामग्रियोंका संग्रह रखे

bhīṣma uvāca | śaṇaṁ sarjarasaṁ dhānyam āyudhāni śarāṁs tathā | carma snāyuṁ tathā vetraṁ muñjabalvajabandhanān ||

ビーシュマは言った。「亜麻と樹脂、穀物と糧秣、武器と矢、革と腱と籐(つえ)、さらにムンジャ草とバルヴァジャ草で撚った縄――これら必需の資材を、常に十分に備蓄しておくがよい。かかる備えは秩序と守りを支え、危難や欠乏が起こる時にも、狼狽して不義に陥ることなく、務めを果たさせる。」

शणम्flax
शणम्:
Karma
TypeNoun
Rootशण
FormMasculine, Accusative, Singular
सर्जरसम्resin of the sal tree
सर्जरसम्:
Karma
TypeNoun
Rootसर्ज-रस
FormMasculine, Accusative, Singular
धान्यम्grain
धान्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootधान्य
FormNeuter, Accusative, Singular
आयुधानिweapons
आयुधानि:
Karma
TypeNoun
Rootआयुध
FormNeuter, Accusative, Plural
शरान्arrows
शरान्:
Karma
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Accusative, Plural
तथाand also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
चर्मleather/skin
चर्म:
Karma
TypeNoun
Rootचर्मन्
FormNeuter, Accusative, Singular
स्नायुम्sinew
स्नायुम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्नायु
FormMasculine, Accusative, Singular
तथाand also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
वेत्रम्cane/rod (rattan)
वेत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootवेत्र
FormNeuter, Accusative, Singular
मुञ्जबल्वजबन्धनान्bindings/ropes of muñja and balvaja grass
मुञ्जबल्वजबन्धनान्:
Karma
TypeNoun
Rootमुञ्ज-बल्वज-बन्धन
FormMasculine, Accusative, Plural

भीष्म उवाच

B
Bhishma
F
flax (śaṇa)
R
resin (sarjarasa)
G
grain (dhānya)
W
weapons (āyudha)
A
arrows (śara)
L
leather (carma)
S
sinew (snāyu)
C
cane/rod (vetra)
M
muñja-grass cords
B
balvaja-grass cords