ऋत्विग्धर्मः, दक्षिणा-न्यायः, तपसः परमार्थः
Ritvij-Dharma, the Norm of Dakṣiṇā, and the Higher Meaning of Tapas
निबोध देवहोतृणां विधान पार्थ यादृशम् । चित्ति: ख्रुक् चित्तमाज्यं च पवित्र ज्ञानमुत्तमम्,कुन्तीनन्दन! दैवी सम्पदायुक्त होताओंके यज्ञ-सम्बन्धी उपकरण जिस प्रकारके होते हैं, उन्हें सुनो। उनके सहायक चित्ति ही खुक् है, चित्त ही आज्य (घी) है और उत्तम ज्ञान ही पवित्री है
nibodha devahotṝṇāṁ vidhāna pārtha yādṛśam | cittiḥ khruk cittam ājyaṁ ca pavitraṁ jñānam uttamam ||
ビーシュマは言った。「パールタよ、神性の祭官ホートリ(hotṛ)に定められた規範がいかなるものかを悟れ。天の富を備えた彼らの祭具を聞け。助け手たる『チッティ』こそが柄杓であり、心そのものが供物の澄ましバター(アージャ ājya)であり、最高の知こそが浄めである。ゆえに真の祭祀とは内なる祭祀—鍛えられた心と洞察によって行われ、外形の儀礼のみによるものではない。」
भीष्म उवाच