Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

Yogakṣema, Purohita, and the Mucukunda–Vaiśravaṇa Dialogue (योगक्षेम–पुरोहित–मुचुकुन्दवैश्रवणसंवादः)

भीष्म उवाच ततो वैश्रवणो राजा विस्मयं परमं ययौ । क्षत्रधर्मे स्थितं दृष्टवा मुचुकुन्दमसम्भ्रमम्‌,भीष्मजी कहते हैं--युधिष्ठिर! राजा मुचुकुन्दको बिना किसी घबराहटके इस प्रकार क्षत्रियधर्ममें स्थित हुआ देख कुबेरको बड़ा विस्मय हुआ

bhīṣma uvāca | tato vaiśravaṇo rājā vismayaṃ paramaṃ yayau | kṣatradharme sthitaṃ dṛṣṭvā mucukundam asambhramam ||

ビーシュマは言った。するとヴァイシュラヴァナ王(クベーラ)は、ムチュクンダが刹帝利の法(クシャトリヤ・ダルマ)に堅く立ち、静かに揺るがず、少しの動揺もないのを見て、最大の驚嘆に満たされた。

भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), Third, Singular, Parasmaipada
ततःthen/thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
वैश्रवणःVaishravana (Kubera)
वैश्रवणः:
Karta
TypeNoun
Rootवैश्रवण
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
विस्मयम्astonishment
विस्मयम्:
Karma
TypeNoun
Rootविस्मय
FormMasculine, Accusative, Singular
परमम्great/supreme
परमम्:
TypeAdjective
Rootपरम
FormMasculine, Accusative, Singular
ययौwent/attained (came to)
ययौ:
TypeVerb
Rootया
FormPerfect (Paroksha-bhuta), Third, Singular, Parasmaipada
क्षत्रधर्मेin the duty of a kshatriya
क्षत्रधर्मे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्षत्रधर्म
FormMasculine, Locative, Singular
स्थितम्standing/established
स्थितम्:
TypeVerb
Rootस्था
Formक्त (past passive participle), Masculine, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
मुचुकुन्दम्Muchukunda
मुचुकुन्दम्:
Karma
TypeNoun
Rootमुचुकुन्द
FormMasculine, Accusative, Singular
असम्भ्रमम्unperturbed/unflustered
असम्भ्रमम्:
TypeAdjective
Rootअसम्भ्रम
FormMasculine, Accusative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma (Bhīṣma)
Y
Yudhishthira (Yudhiṣṭhira)
V
Vaishravana/Kubera (Vaiśravaṇa)
K
King Mucukunda (Mucukunda)
K
Kshatriya-dharma (Kṣatradharma)