Shloka 3
राजधर्मस्य नवनीतम्—रक्षा, दण्ड, चार, उत्थान
Rājadharma’s ‘Essence’: Protection, Punishment, Intelligence, and Royal Diligence
भरद्वाजश्न भगवांस्तथा गौरशिरा मुनि: । राजशान््त्रप्रणेतारो ब्रह्माण्या ब्रह्मवादिन:,इनके सिवा भगवान् विशालाक्ष, महातपस्वी शुक्राचार्य, सहस्तर नेत्रोंवाले इन्द्र, प्राचेतस मनु, भगवान् भरद्वाज और मुनिवर गौरशिरा--ये सभी ब्राह्मणभक्त और ब्रह्मवादी लोग राजशास्त्रके प्रणेता हैं, ये सब राजाके लिये प्रजापालनरूप धर्मकी ही प्रशंसा करते हैं। धर्मात्माओंमें श्रेष्ठ कमलनयन युधिष्ठिर! इस रक्षात्मक धर्मके साधनोंका वर्णन करता हूँ, सुनो
bhīṣma uvāca |
bharadvājaś ca bhagavāṁs tathā gauraśirā muniḥ |
rājaśāstra-praṇetāro brahmaṇyā brahmavādinaḥ ||
eteṣāṁ caiva vinā bhagavān viśālākṣaḥ mahātapāḥ śukrācāryaḥ sahasra-netro indraḥ prācetaso manuḥ |
ete sarve brāhmaṇa-bhaktā brahmavādinaś ca rājaśāstrasya praṇetāraḥ |
rājñe prajā-pālana-rūpaṁ dharmam eva praśaṁsanti |
dharmātmāsu śreṣṭha kamala-nayana yudhiṣṭhira rākṣaṇika-dharmasya sādhanāni vakṣyāmi śṛṇu ||
ビーシュマは言った。「尊きバラドヴァージャ（Bharadvāja）と聖仙ガウラシラス（Gauraśiras）は、王政の学の著者であり、ブラフマン（Brahman）に帰依し、ブラフマンを宣説する者である。彼らのほかにも、輝かしきヴィシャーラークシャ、偉大なる苦行者シュクラーチャーリヤ、千眼のインドラ、プラチェータスの子マヌ、その他の賢者たちがいる。これらバラモンを敬う聖者、聖なる真理の解説者たちが、王の統治の原理を定めたのだ。彼らは皆、王にとって、民を護り養うことそのものを形とするダルマを讃える。蓮華の眼をもつユディシュティラよ、義ある者の中の最勝者よ、いまこの護国のダルマを支える手段を語ろう。聞け。」
भीष्म उवाच