Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

Kṛṣṇa’s Dhyāna and the Prompt to Question Bhīṣma (कृष्णध्यानं भीष्मप्रश्नप्रेरणा च)

अतः महाराज युधिष्ठिर! आप भयानक पराक्रमी गंगानन्दन भीष्मके पास चलकर उनके चरणोंमें प्रणाम कीजिये और आपके मनमें जो संदेह हो उसे पूछिये ।। चातुर्विद्य चातुहत्रं चातुराश्रम्यमेव च । राजधर्माश्व निखिलान्‌ पृच्छैनं पृथिवीपते,पृथ्वीनाथ! धर्म, अर्थ, काम और मोक्ष--इन चारों विद्याओंको, होता, उदगाता, ब्रह्मा और अध्वर्युसे सम्बन्ध रखनेवाले यज्ञादि कर्मोको, चारों आश्रमोंके धर्मोंको तथा सम्पूर्ण राजधर्मोंको उनसे पूछिये

ataḥ mahārāja yudhiṣṭhira! āp bhayānaka-parākramī gaṅgānandana bhīṣma-ke pāsa calakara unake caraṇoṃ meṃ praṇāma kījiye aura āpake mana meṃ jo saṃdeha ho use pūchiye || cāturvidyaṃ cātuhotraṃ cāturāśramyam eva ca | rājadharmāṃś ca nikhilān pṛcchainaṃ pṛthivīpate || pṛthvīnatha! dharma, artha, kāma aura mokṣa—ina cāroṃ vidyāoṃ ko, hotā, udgātā, brahmā aura adhvaryu se sambandha rakhanevālī yajñādi-karmōṃ ko, cāroṃ āśramōṃ ke dharmōṃ ko tathā sampūrṇa rājadharmōṃ ko unase pūchiye |

ヴァースデーヴァは言った。「それゆえ、大王ユディシュティラよ、ガンガーの子にして猛きビ―シュマのもとへ行き、その足下に礼拝し、心に残る疑いをことごとく問うがよい。大地の主よ、人生の四目的—ダルマ、アルタ、カーマ、モークシャ—について、また四大ヴェーダ祭官(hotṛ・udgātṛ・brahmā・adhvaryu)に関わる祭式の規範について、四住期(āśrama)の義務について、さらに王法(ラージャ・ダルマ)すなわち統治の法と王の行いの全体について、彼に尋ねよ。」

चातुर्विद्यम्the fourfold knowledge
चातुर्विद्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootचातुर्विद्य
FormNeuter, Accusative, Singular
चातुर्होत्रम्the fourfold priesthood/ritual system (hotṛ etc.)
चातुर्होत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootचातुर्होत्र
FormNeuter, Accusative, Singular
चातुराश्रम्यम्the system/duties of the four āśramas
चातुराश्रम्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootचातुराश्रम्य
FormNeuter, Accusative, Singular
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
and
:
TypeIndeclinable
Root
राजधर्मान्duties/laws of kingship
राजधर्मान्:
Karma
TypeNoun
Rootराजधर्म
FormMasculine, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
निखिलान्all/entire
निखिलान्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिखिल
FormMasculine, Accusative, Plural
पृच्छask (you)
पृच्छ:
TypeVerb
Rootप्रच्छ्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
पृथिवीपतेO lord of the earth (king)
पृथिवीपते:
TypeNoun
Rootपृथिवीपति
FormMasculine, Vocative, Singular

वासुदेव उवाच

V
Vāsudeva (Kṛṣṇa)
Y
Yudhiṣṭhira
B
Bhīṣma
G
Gaṅgā
H
hotṛ
U
udgātṛ
B
brahmā (priest)
A
adhvaryu
T
the four āśramas
T
the four puruṣārthas (dharma, artha, kāma, mokṣa)