Previous Verse

Shloka 21

Nārada’s Account of the Kaliṅga Svayaṃvara: Duryodhana’s Seizure and Karṇa’s Escort

दुर्योधनस्तु कर्णेन पाल्यमानो5भ्ययात्‌ तदा । हृष्ट: कन्यामुपादाय नगरं नागसाह्दयम्‌,दुर्योधन कर्णसे सुरक्षित हो राजकन्याको साथ लिये राजी-खुशी हस्तिनापुर वापस आ गया

duryodhanas tu karṇena pālyamāno 'bhyayāt tadā | hṛṣṭaḥ kanyām upādāya nagaraṃ nāgasāhvayam ||

ナーラダは語った。そのときドゥルヨーダナは、カルナに守られ支えられて出立し、帰還した。喜びに満ちて王女を伴い、「ナーガサーフヴァヤ」(ハスティナープラ)と呼ばれる都へ戻ったのである。この詩句は、権勢と庇護が君主の振る舞いを大胆にし得ること、そして勝利の酔いに駆られて乙女を連れ去ることが、ダルマに照らして重い道徳的意味を帯びることを示している。

दुर्योधनःDuryodhana
दुर्योधनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
कर्णेनby Karna
कर्णेन:
Karana
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Instrumental, Singular
पाल्यमानःbeing protected/guarded
पाल्यमानः:
TypeVerb
Rootपाल्
FormPresent passive participle (शानच्), Masculine, Nominative, Singular, Passive
अभ्ययात्went/returned (towards)
अभ्ययात्:
TypeVerb
Rootया
FormImperfect (लङ्), Third, Singular, Parasmaipada, अभि
तदाthen/at that time
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
हृष्टःdelighted
हृष्टः:
TypeAdjective
Rootहृष्ट
FormMasculine, Nominative, Singular
कन्याम्the maiden/princess
कन्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootकन्या
FormFeminine, Accusative, Singular
उपादायhaving taken/carrying off
उपादाय:
TypeVerb
Rootदा
FormAbsolutive (क्त्वा/ल्यप्), उप
नगरम्to the city
नगरम्:
Karma
TypeNoun
Rootनगर
FormNeuter, Accusative, Singular
नागसाह्वयम्called/known as ‘Nāga’ (i.e., Hastināpura)
नागसाह्वयम्:
TypeAdjective
Rootनागसाह्वय
FormNeuter, Accusative, Singular

नारद उवाच

D
Duryodhana
K
Karṇa
K
kanyā (princess)
N
Nāgasāhvaya (Hastināpura)