Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

Jarā-Mṛtyu-anatikrama: Janaka–Pañcaśikha-saṃvāda

Aging and Death Cannot Be Overstepped

प्रबोधनकरं ज्ञानं सांख्यानामवनीपते । विस्पष्टं प्रोच्यते तत्र शिष्याणां हितकाम्यया,पृथ्वीनाथ! मैंने शिष्योंके हितकी कामनासे उनके लिये ज्ञानजनक जो सांख्यदर्शन है, उसका तुम्हारे निकट स्पष्टरूपसे वर्णन किया है

prabodhanakaraṁ jñānaṁ sāṅkhyānām avanīpate | vispaṣṭaṁ procyate tatra śiṣyāṇāṁ hitakāmyayā ||

ヴァシシュタは言った。「大地の主よ、弟子たちの利益を願うがゆえに、私はサーンキヤに属する覚醒の智を、汝の前に明らかに説き示した。彼らの理解が照らされ、その善が確かなものとなるためである。」

प्रबोधनकरम्awakening-producing, enlightening
प्रबोधनकरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रबोधनकर
FormNeuter, Accusative, Singular
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karma
TypeNoun
Rootज्ञान
FormNeuter, Accusative, Singular
सांख्यानाम्of the Sāṅkhyas / of Sāṅkhya (followers/doctrine)
सांख्यानाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootसांख्य
FormMasculine, Genitive, Plural
अवनीपतेO lord of the earth (king)
अवनीपते:
Sambodhana
TypeNoun
Rootअवनीपति
FormMasculine, Vocative, Singular
विस्पष्टम्clearly, distinctly
विस्पष्टम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविस्पष्ट
FormNeuter, Nominative, Singular
प्रोच्यतेis taught / is explained
प्रोच्यते:
Kriya
TypeVerb
Rootप्र + वच्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada, Passive
तत्रthere / in that context
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
शिष्याणाम्of the disciples
शिष्याणाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootशिष्य
FormMasculine, Genitive, Plural
हितकाम्ययाwith the desire for their welfare
हितकाम्यया:
Karana
TypeNoun
Rootहितकाम्या
FormFeminine, Instrumental, Singular

वसिष्ठ उवाच

V
Vasiṣṭha
A
Avanīpati (the king addressed)