Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

अव्यक्तकालमान-निर्णयः

Measures of Time from the Unmanifest; Creation, Elements, and the Primacy of Mind

सत्यं दमं हाार्जवमानृशंस्यं धृतिं तितिक्षामतिसेवमान: । स्वाध्यायनित्यो5स्पृहयन्‌ परेषा- मेकान्तशील्यूर्ध्वगतिर्भवेत्‌ सः,जो सत्य, इन्द्रिय-संयम, सरलता, दया, धैर्य और क्षमाका अधिक सेवन करता है, सदा स्वाध्यायमें लगा रहता है, दूसरेकी वस्तु नहीं लेना चाहता तथा एकान्तमें निवास करता है, वह ऊर्ध्वगतिको प्राप्त होता है

satyaṃ damaṃ ārjavam ānṛśaṃsyaṃ dhṛtiṃ titikṣām atisevamānaḥ | svādhyāya-nityo 'spṛhayan pareṣāṃ ekānta-śīlī ūrdhva-gatir bhavet saḥ ||

真実、自己制御、率直さ、慈悲をひたすらに養い、堅忍と忍耐を修め、つねに自学(スヴァーディヤーヤ)に励み、他人のものを欲せず、孤独と静寂を愛する者——その人は上なる道を得て、より高き境地へと昇る。

सत्यम्truth
सत्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसत्य
FormNeuter, Accusative, Singular
दमम्self-control
दमम्:
Karma
TypeNoun
Rootदम
FormMasculine, Accusative, Singular
आर्जवम्straightforwardness
आर्जवम्:
Karma
TypeNoun
Rootआर्जव
FormNeuter, Accusative, Singular
अनृशंस्यम्non-cruelty, compassion
अनृशंस्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootअनृशंस्य
FormNeuter, Accusative, Singular
धृतिम्steadfastness
धृतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootधृति
FormFeminine, Accusative, Singular
तितिक्षाम्forbearance
तितिक्षाम्:
Karma
TypeNoun
Rootतितिक्षा
FormFeminine, Accusative, Singular
अतिसेवमानःpractising greatly, cultivating
अतिसेवमानः:
Karta
TypeVerb
Rootअति-सेव्
FormMasculine, Nominative, Singular, शानच् (present active participle)
स्वाध्यायनित्यःalways devoted to self-study
स्वाध्यायनित्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्वाध्याय-नित्य
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्पृहयन्not desiring
अस्पृहयन्:
Karta
TypeVerb
Rootस्पृह्
FormMasculine, Nominative, Singular, शतृ (present active participle), अ-
परेषाम्of others
परेषाम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootपर
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
एकान्तशीलःone whose habit is solitude
एकान्तशीलः:
Karta
TypeAdjective
Rootएकान्त-शील
FormMasculine, Nominative, Singular
ऊर्ध्वगतिःhigher course/destination
ऊर्ध्वगतिः:
Karta
TypeNoun
Rootऊर्ध्व-गति
FormFeminine, Nominative, Singular
भवेत्would become / attains
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular

हंस उवाच

हंस (Haṃsa)