Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

Śoka-śamana: Kṛṣṇa’s Consolation and Nārada’s Exempla to Sṛñjaya

Chapter 29

न वोढारं धुरं तस्य कश्रिन्मेने प्रजापति:,“सूृंजय! प्रजापति ब्रह्माने इन्द्रके तुल्य पराक्रमी उशीनरपुत्र राजा शिबिके सिवा सम्पूर्ण राजाओंमें भूत या भविष्यकालके दूसरे किसी राजाको ऐसा नहीं माना, जो शिबिका कार्यभार वहन कर सकता हो

na voḍhāraṃ dhuraṃ tasya kaścin mene prajāpatiḥ | “sṛñjaya! prajāpati-brahmāṇe indreṇa tulya-parākramaḥ uśīnara-putraḥ rājā śibiḥ; bhūta-bhaviṣya-kāle sampūrṇa-rājānāṃ madhye ’nyaṃ kaṃcana rājānaṃ naiva mene yaḥ śibikāyāḥ kārya-bhāraṃ vahatīti”

ヴァーユは言った。「その重荷について、プラジャーパティは他に担い手を見いださなかった。おおスリンジャヤよ、ウーシーナラの子、シビ王は、プラジャーパティ、ブラフマー、そしてインドラに等しい武威を備えていた。過去のあらゆる王、そして未来に現れる王の中にも、シビの行いに体現された責務を担える統治者は他にいない、と彼は断じたのだ。」

not
:
TypeIndeclinable
Root
वोढारम्bearer, carrier
वोढारम्:
Karma
TypeNoun
Rootवोढृ
FormMasculine, Accusative, Singular
धुरम्burden, yoke-load
धुरम्:
Karma
TypeNoun
Rootधुर्
FormFeminine, Accusative, Singular
तस्यof him/that
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
कश्चित्anyone, someone
कश्चित्:
Karta
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine, Nominative, Singular
मेनेthought, considered
मेने:
TypeVerb
Rootमन्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Ātmanepada
प्रजापतिःPrajāpati (the Lord of creatures)
प्रजापतिः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रजापति
FormMasculine, Nominative, Singular

वायुदेव उवाच

वायुदेव (Vāyu)
सृंजय (Sṛñjaya)
प्रजापति (Prajāpati)
ब्रह्मा (Brahmā)
इन्द्र (Indra)
उशीनर (Uśīnara)
राजा शिबि (King Śibi)
शिबिका (śibikā/palanquin; emblematic burden)

Educational Q&A

The verse elevates Śibi as an ethical ideal: true kingship is measured by the capacity to bear extraordinary moral responsibility—protecting others and upholding dharma—even when it demands immense personal cost.

Vāyu addresses Sṛñjaya and praises King Śibi, stating that Prajāpati judged no other king—past or future—capable of carrying the ‘burden’ represented by Śibi’s famed undertaking, portraying Śibi as uniquely qualified in valor and virtue.