जनक–पराशर संवादः — वर्ण-गोत्र-धर्मविचारः
Janaka–Parāśara: Varṇa, Gotra, and Dharma Inquiry
एवं स्वभावमेवैतत् तद् बुद्ध्वा विहरेन्नर: । अशोचचन्नप्रहृष्यंश्व स वै विगतमत्सर:,इस प्रकार “आत्मा असंग एवं निर्लेप है” इस बातको जानकर मनुष्य शोक, हर्ष और देषका परित्याग करके विचरण करे
evaṁ svabhāvam evaitat tad buddhvā viharen naraḥ | aśocan na prahṛṣyaṁś ca sa vai vigata-matsaraḥ ||
これこそが我(アートマン)の本性—執着なく、汚れなきもの—と悟ったなら、人は悲嘆に沈まず、歓喜に舞い上がらずに世を歩むべきである。嫉みと悪意を捨てたとき、真に競い争う心から解き放たれる。
भीष्म उवाच
Recognize the Self’s natural condition as unattached and unstained; then live with equanimity—without grief or excessive elation—and abandon envy, which fuels conflict and inner agitation.
In the Shanti Parva’s instruction section, Bhishma continues advising on dharma and inner discipline, urging a life grounded in Self-knowledge and freedom from reactive emotions like sorrow, excitement, and envy.