Next Verse

Shloka 1

अव्यक्त-मानस-सृष्टिवादः

Doctrine of Creation from the Unmanifest ‘Mānasa’

ऑपनआक्रात बछ। आर: (मोक्षधर्मपर्व) चतुः:सप्तत्यधिकशततमोअ ध्याय: शोकाकुल चित्तकी शान्तिके लिये राजा सेनजित्‌ और ब्राह्मणके संवादका वर्णन युधिछ्िर उवाच धर्मा: पितामहेनोक्ता राजधर्माश्रिता: शुभा: | धर्ममाश्रमिणां श्रेष्ठ वक्तुमहसि पार्थिव,राजा युधिष्ठटिरने कहा--पितामह! यहाँ तक आपने राजधर्मसम्बन्धी श्रेष्ठ धर्मोका उपदेश दिया। पृथ्वीनाथ! अब आप आश्रमियोंके उत्तम धर्मका वर्णन कीजिये

Yudhiṣṭhira uvāca—dharmāḥ pitāmahenoktā rājadharmāśritāḥ śubhāḥ | dharmam āśramiṇāṃ śreṣṭha vaktum arhasi pārthiva ||

ユディシュティラは言った。「祖父よ、あなたは王の務めに拠る吉祥なる教えを説き示された。いま、地の主よ、アーシュラマ(定められた人生の段階)に生きる者たちのための、最上のダルマを説いてください。」

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
धर्माःduties, laws
धर्माः:
Karma
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Plural
पितामहेनby the grandsire (Bhīṣma)
पितामहेन:
Karana
TypeNoun
Rootपितामह
FormMasculine, Instrumental, Singular
उक्ताःspoken, taught
उक्ताः:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त, Masculine, Nominative, Plural, Passive (past participle)
राजधर्माश्रिताःbased on royal duty
राजधर्माश्रिताः:
TypeAdjective
Rootराजधर्म-आश्रित
FormMasculine, Nominative, Plural
शुभाःauspicious, excellent
शुभाः:
TypeAdjective
Rootशुभ
FormMasculine, Nominative, Plural
धर्मम्duty, law
धर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Accusative, Singular
आश्रमिणाम्of the āśrama-dwellers (those in the stages of life)
आश्रमिणाम्:
TypeNoun
Rootआश्रमिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
श्रेष्ठम्best, highest
श्रेष्ठम्:
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormMasculine, Accusative, Singular
वक्तुम्to speak, to explain
वक्तुम्:
TypeVerb
Rootवच्
Formतुमुन्, Infinitive
अर्हसिyou are fit/ought (to)
अर्हसि:
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent, 2nd, Singular, Parasmaipada
पार्थिवO king, O ruler
पार्थिव:
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Vocative, Singular

युधिछ्िर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
B
Bhīṣma (Pitāmaha)