Shloka 363
बक-गौतमाख्यानम् / The Baka–Gautama Account
On Gratitude and Friendship Ethics
तथा ब्रद्मर्षिभिश्वैव सदस्यैरुपशोभितम् । तदनन्तर कई सहस्र वर्ष व्यतीत होनेपर भगवान ब्रह्माने शास्त्रोक्त विधिके अनुसार वहाँ एक यज्ञ आरम्भ किया। यज्ञकुशल महर्षियों तथा अन्य कार्यकर्ताओंने यथावत् विधिके अनुसार उस यज्ञका सम्पादन किया। वहाँ यज्ञवेदियोंपर समिधाएँ फैली हुई थीं। जगह- जगह अग्निदेव प्रज्वलित हो रहे थे। चमचमाते हुए सुवर्णनिर्मित यज्ञपात्र यज्ञमण्डपकी शोभा बढ़ाते थे। वह यज्ञमण्डल श्रेष्ठ देवताओं तथा सभासद् बने हुए महर्षियोंसे सुशोभित होता था
tathā brahmarṣibhiś caiva sadasyair upaśobhitam | tadanantaraṁ kaiḥ sahasra-varṣa-vyatīte bhagavān brahmā śāstroktavidhinā tatraikaṁ yajñam ārabhata | yajñakuśalā maharṣayaś cānye ca kāryakartāro yathāvad vidhinā tasya yajñasya sampādanaṁ cakruḥ | tatra yajñavedīṣu samidhaḥ prastīrṇā āsan | sthāne sthāne 'gnidevaḥ prajvalito 'bhavat | camacamāṇāni suvarṇanirmitāni yajñapātrāṇi yajñamaṇḍapasya śobhāṁ vardhayanti sma | sa yajñamaṇḍalaḥ śreṣṭhair devataiḥ sabhāsadbhūtaiś ca maharṣibhiḥ suśobhitaḥ āsīt ||
ビ―シュマは語った。「その聖なる集会は、ブラフマリシたちと、ほかの卓越した列座者によって荘厳されていた。やがて幾千年もの歳月が過ぎたのち、福徳ある主ブラフマーは、経典に説かれた作法に従い、そこでヤジュニャ（祭祀）を開始された。祭式に通暁した大聖仙たちと諸役の者は、定められた儀軌のとおりにそれを成就した。祭壇には供柴が敷き広げられ、あちこちで聖火が燃え盛っていた。きらめく黄金の祭器は祭殿の美を増し、儀礼の結界全体は壮麗であった—最勝の神々と、会衆として座す大リシたちによって輝いていた。」
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage emphasizes dharma as disciplined adherence to śāstra (scriptural injunctions): sacred acts gain their legitimacy and ethical force when performed with proper method, qualified participants, and reverence for the divine order represented by Agni and the assembled sages.
Bhishma describes a grand sacrificial scene: after a vast lapse of time, Brahmā initiates a yajña; expert sages and officiants conduct it according to prescribed rites; altars are prepared with fuel, fires blaze, golden vessels shine, and the ritual pavilion is filled with deities and seers as honored assembly members.