Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

Daṇḍa-svarūpa-nirūpaṇa

The Nature, Forms, and Function of Daṇḍa

तैक्ष्ण्यं जिद्वात्वमादाल्भ्यं सत्यमार्जवमेव च | मध्यस्थ: सत्त्वमातिष्ठंस्तथा वै सुखमृच्छति,राजा मध्यस्थ-भावसे रहकर तीक्ष्णता, कुटिल नीति, अभय-दान, सत्य, सरलता तथा श्रेष्ठभावका अवलम्बन करे। ऐसा करनेसे ही वह सुखका भागी होता है

taikṣṇyaṁ jidvātvaṁ ādālbhyam satyam ārjavam eva ca | madhyasthaḥ sattvam ātiṣṭhaṁs tathā vai sukham ṛcchati ||

ビーシュマは言った。「偏りなく中正を保つ王は、鋭い断固たる厳しさ、慎重な(たとえ微妙であっても)政道の術、無畏の施し—すなわち保護—、真実、そして率直な廉直さを守るべきである。その均衡した徳に立つ者は、まことに安寧と幸福を得る。」

तैक्ष्ण्यम्sharpness, severity
तैक्ष्ण्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootतैक्ष्ण्य
FormNeuter, Accusative, Singular
जिद्वात्वम्crooked policy, deceitfulness
जिद्वात्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootजिद्वात्व
FormNeuter, Accusative, Singular
आदाल्भ्यम्fearlessness; giving of assurance (abhaya)
आदाल्भ्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootआदाल्भ्य
FormNeuter, Accusative, Singular
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसत्य
FormNeuter, Accusative, Singular
आर्जवम्straightforwardness, simplicity
आर्जवम्:
Karma
TypeNoun
Rootआर्जव
FormNeuter, Accusative, Singular
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
and
:
TypeIndeclinable
Root
मध्यस्थःimpartial, neutral
मध्यस्थः:
Karta
TypeAdjective
Rootमध्यस्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
सत्त्वम्goodness; noble disposition
सत्त्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootसत्त्व
FormNeuter, Accusative, Singular
आतिष्ठन्adopting, abiding by
आतिष्ठन्:
Karta
TypeVerb
Rootआ-स्था
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
तथाthus, in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
वैindeed (emphatic particle)
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
सुखम्happiness, comfort
सुखम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुख
FormNeuter, Accusative, Singular
ऋच्छतिattains, reaches
ऋच्छति:
TypeVerb
Rootऋच्छ्
FormLat (Present), Parasmaipada, Third, Singular
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
R
rājā (the king)