Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

शल्यपर्वणि प्रथमाध्यायः — Karṇa-vadha-anantaraṃ Śalya-niyogaḥ, Saṃjayasya Dhṛtarāṣṭra-nivedanam

नरा विनिहता: सर्वे गजाश्न विनिपातिता: । रथिनश्न नरव्याप्र हयाश्व निहता युधि,“नरव्याप्र! युद्धस्थलमें समस्त पैदल मनुष्य, हाथीसवार, रथी और घुड़सवार भी मार गिराये गये

nārā vinihatāḥ sarve gajāś ca vinipātitāḥ | rathinaś ca naravyāghra hayāś ca nihatā yudhi ||

ヴァイシャンパーヤナは言った。「人中の虎よ、歩兵はことごとく討たれ、象兵もまた打ち倒された。戦車の戦士も騎兵も、戦いの中で同じく命を落とした。」

नराःmen, foot-soldiers
नराः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Plural
विनिहताःslain, killed
विनिहताः:
Karma
TypeVerb
Rootवि-नि-हन्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural, Passive/resultative
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
गजाःelephants (elephant-troops)
गजाः:
Karta
TypeNoun
Rootगज
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
विनिपातिताःfelled, brought down
विनिपातिताः:
Karma
TypeVerb
Rootवि-नि-पत्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural, Passive/resultative
रथिनःchariot-warriors
रथिनः:
Karta
TypeNoun
Rootरथिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
नरव्याघ्रO tiger among men
नरव्याघ्र:
TypeNoun
Rootनर-व्याघ्र
FormMasculine, Vocative, Singular
हयाःhorses (cavalry)
हयाः:
Karta
TypeNoun
Rootहय
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
निहताःslain
निहताः:
Karma
TypeVerb
Rootनि-हन्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural, Passive/resultative
युधिin battle
युधि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुध्
FormFeminine, Locative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
N
naravyāghra (addressee, unspecified hero)
I
infantry (nārāḥ)
E
elephant corps (gajāḥ)
C
chariot warriors (rathinaḥ)
C
cavalry/horsemen (hayāḥ)
B
battlefield (yudhi)

Educational Q&A

The verse conveys the sweeping, non-discriminating ruin of war: every division of an army—infantry, elephants, chariots, and cavalry—can be annihilated. Implicitly it invites reflection on the ethical burden of warfare, even when framed within kṣatriya duty.

Vaiśampāyana reports to his listener that in the fighting, all categories of combatants have been cut down—foot-soldiers, elephant-warriors, chariot-fighters, and horsemen—emphasizing the scale of casualties on the battlefield.