Previous Verse
Next Verse

Shloka 56

अध्याय ९ — दुर्योधनस्य अन्त्यावस्था, विलापः, तथा सौप्तिक-प्रतिवृत्तम्

Duryodhana’s Final Condition, Lamentation, and the Night’s Report

स्वस्ति प्राप्तुत भद्रं व: स्वर्गे न: संगम: पुन: । इत्येवमुक्त्वा तूष्णी स कुरुराजो महामना:,“तुम सब लोगोंका कल्याण हो। तुम्हें सुख प्राप्त हो। अब स्वर्गमें ही हमलोगोंका पुनर्मिलन होगा।/ ऐसा कहकर महामनस्वी वीर कुरुराज दुर्योधन चुप हो गया और अपने सुहृदोंके लिये दुःख छोड़कर उसने अपने प्राण त्याग दिये। वह स्वयं तो पुण्यधाम स्वर्गलोकमें चला गया; किंतु उसका पार्थिव शरीर इस पृथ्वीपर ही पड़ा रह गया

svasti prāptuta bhadraṃ vaḥ svarge naḥ saṅgamaḥ punaḥ | ityevam uktvā tūṣṇīṃ sa kururājo mahāmanāḥ ||

サンジャヤは言った。「汝らに吉祥あれ、幸いを得よ。天においてこそ、われらは再び相まみえよう。」そう言い終えると、高き魂をもつクル王は沈黙した。友との別れの痛切のうちに、ドゥルヨーダナは命を捨て—自らは功徳の天界へ赴き、その肉身は大地に横たわったままであった。

स्वस्तिwell-being; auspiciousness
स्वस्ति:
TypeIndeclinable
Rootस्वस्ति
प्राप्तुmay you attain
प्राप्तु:
TypeVerb
Rootप्राप्
FormLot, 2, Plural, Parasmaipada
भद्रम्good fortune; welfare
भद्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootभद्र
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
वःto you (all)
वः:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative/Genitive, Plural
स्वर्गेin heaven
स्वर्गे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्वर्ग
FormMasculine, Locative, Singular
नःof us; our
नः:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Plural
संगमःmeeting; reunion
संगमः:
Karta
TypeNoun
Rootसंगम
FormMasculine, Nominative, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
एवम्in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
FormAbsolutive (Tumun/Lyap), Active
तूष्णीम्silently
तूष्णीम्:
TypeIndeclinable
Rootतूष्णीम्
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
कुरुराजःthe king of the Kurus
कुरुराजः:
Karta
TypeNoun
Rootकुरुराज
FormMasculine, Nominative, Singular
महामनाःgreat-souled
महामनाः:
TypeAdjective
Rootमहामनस्
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Kuru king (Duryodhana)
S
Svarga (heaven)
E
Earth (Pṛthivī)