Shloka 22

Adhyāya 6: Śibira-dvāra-sthita Bhūta-varṇana and Aśvatthāmā’s Śaraṇāgati to Mahādeva

Devanagari script

हीनप्राणजडान्धेषु सुप्तभीतोत्थितेषु च । मत्तोन्मत्तप्रमत्तेषु न शस्त्राणि च पातयेत्‌,'गौ, ब्राह्मण, राजा, स्त्री, मित्र, माता, गुरु, दुर्बल, जड, अन्धे, सोये हुए, डरे हुए, मतवाले, उन्मत्त और असावधान पुरुषोंपर मनुष्य शस्त्र न चलाये

Transliteration

hīnaprāṇajaḍāndheṣu suptabhītotthiteṣu ca | mattonmattapramatteṣu na śastrāṇi ca pātayet ||

Translation

サञ्जयは言った。生命の気力の乏しき者、愚鈍なる者、盲なる者に武器を下してはならぬ。眠れる者、恐れに震える者、あるいは目覚めたばかりの者にも刃を向けてはならぬ。酔える者、狂える者、そして不注意なる者にも同じである。この偈は戦における抑制を示す。暴力のただ中にあっても、ダルマは無力な者、正当に防ぎ得ぬ者を討つことを禁ずる。

Word by Word

हीनdeprived (of)

प्राणlife-breath; vitality

जडdull; inert; helpless

अन्धblind

एषुin/among these

सुप्तasleep

भीतafraid

उत्थितrisen; just awakened

एषुin/among these

चand

मत्तintoxicated

उन्मत्तmad; deranged

प्रमत्तcareless; inattentive

एषुin/among these

नnot

शस्त्राणिweapons

चalso/and

पातयेत्should hurl/let fall (use/strike with)

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sanjaya

weapons (śastra)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes