Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

सभा-पर्व, अध्याय ६१ — द्रौपदी-प्रश्नः, सभाधर्मः, सत्यवचन-नियमः

संह्ादनो राजरथो य इहास्मानुपावहत्‌ । जैत्रो रथवर: पुण्यो मेघसागरनि:स्वन: ।। अष्टौ यं कुररच्छाया: सदश्वा राष्ट्रसम्मता:

Saṁhādano rājaratho ya ihāsmān upāvahat | Jaitro rathavaraḥ puṇyo meghasāgara-niḥsvanaḥ || Aṣṭau yaṁ kuraracchāyāḥ sadaśvā rāṣṭra-sammatāḥ |

ユディシュティラは言った。「この王車サンハーダナは、我らをここへ運んだ車であり、勝利をもたらす、戦車の中の第一—吉祥にして聖なるもの—その轟きは雲と海の咆哮に似る。クラーラ鳥の影のごとく黒き良馬八頭がこれを牽き、国中に名高く、広く認められている。」

संहादनःresounding, making a loud sound
संहादनः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंहादन
FormMasculine, Nominative, Singular
राजरथःthe king's chariot
राजरथः:
Karta
TypeNoun
Rootराजरथ
FormMasculine, Nominative, Singular
यःwhich/that (who)
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
इहhere
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Accusative, Plural
उपावहत्brought/transported (near)
उपावहत्:
Karta
TypeVerb
Rootउप-वाह्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular
जैत्रःvictorious, triumphal
जैत्रः:
Karta
TypeAdjective
Rootजैत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
रथवरःexcellent chariot
रथवरः:
Karta
TypeNoun
Rootरथवर
FormMasculine, Nominative, Singular
पुण्यःauspicious, sacred
पुण्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootपुण्य
FormMasculine, Nominative, Singular
मेघसागरनिःस्वनःhaving a sound like clouds and the ocean
मेघसागरनिःस्वनः:
Karta
TypeAdjective
Rootमेघसागरनिःस्वन
FormMasculine, Nominative, Singular
अष्टौeight
अष्टौ:
Karta
TypeNumeral
Rootअष्टन्
Form—, Nominative, Plural
यम्whom/which
यम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Accusative, Singular
कुररच्छायाःhaving the shade/color of a kurara-bird (dark/greyish)
कुररच्छायाः:
Karta
TypeNoun
Rootकुररच्छाया
FormFeminine, Nominative, Plural
सदश्वाःhaving good horses
सदश्वाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसदश्व
FormMasculine, Nominative, Plural
राष्ट्रसम्मताःapproved by the kingdom/people
राष्ट्रसम्मताः:
Karta
TypeAdjective
Rootराष्ट्रसम्मत
FormMasculine, Nominative, Plural

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
S
Saṁhādana (chariot)
R
royal chariot
E
eight horses
K
kurara (bird, used for simile)

Educational Q&A

The verse highlights how royal power is ideally framed by auspiciousness and public legitimacy: the chariot is praised not merely for strength and sound, but as ‘puṇya’ and ‘rāṣṭra-sammata’—suggesting that true prestige is tied to recognized, ethically sanctioned order rather than brute force alone.

Yudhiṣṭhira describes and praises the royal chariot that has carried them, emphasizing its victorious character, its awe-inspiring roar, and the eight renowned horses that draw it—setting a tone of grandeur and public recognition within the Sabha Parva context.