Rājasūya-sambhāra: Prosperity under Rājadharma and the Initiation of Yudhiṣṭhira’s Sacrifice
अनघानभयांश्रैव पशुभूमिं च सर्वश: । निवृत्य च महाबाहुर्मदधारं महीधरम्
anaghān abhayāṁś caiva paśubhūmiṁ ca sarvaśaḥ | nivṛtya ca mahābāhur madadhāraṁ mahīdharam || tatpaścāt mahātejasvī kuntīkumaras (bhīmaḥ) matsyān mahābalī maladān anaghān abhayān nāma deśān jitvā paśubhūmim api sarvato jitavān | tataḥ nivṛtya mahābāhur bhīmo madadhāraṁ mahīdharaṁ somadheyanivāsinaś ca parājitya | tataḥ paraṁ balavān bhīma uttaram abhīmukho yātrāṁ kṛtvā vatsabhūmau balāt svāmitvam akarot |
ヴァイシャンパーヤナは語った。クンティーの子、大腕のビーマは、アナガとアバヤの地を征し、さらにパシュブーミを四方から屈服させた。そこから帰ると、彼はマダダーラと呼ばれる山地と、ソーマデーヤに住む民を打ち破った。ついで強大なビーマは北への進軍に転じ、武力によってヴァツァブーミに支配を確立した。
वैशम्पायन उवाच
The verse foregrounds the kṣatriya ideal of establishing sovereignty through successful campaigns, yet it also hints at an ethical tension: political order and legitimacy are pursued through coercive conquest, raising questions about when force serves dharma and when it merely expands power.
Vaiśampāyana narrates Bhīma’s sequence of victories during a campaign: he subdues Anagha and Abhaya, conquers Paśubhūmi, returns to defeat the Madadhāra mountain region and the Somadheya inhabitants, then turns north and takes control of Vatsabhūmi.