Jarāsandha–Bhīma Niyuddha-prastāvaḥ
Commencement of the Regulated Duel
तानुवाच जरासंध: सत्यसंधो नराधिप: । विगर्हमाण: कौरव्य वेषग्रहणवैकृतान् । न स्नातकव्रता विप्रा बहिर्मालल््यानुलेपना:,कुरुनन्दन! उस समय सत्यप्रतिज्ञ राजा जरासंधने वेषग्रहणके विपरीत आचरणवाले उन तीनोंकी निन््दा करते हुए कहा--“ब्राह्मणो! इस मानव-जगतमें सर्वत्र प्रसिद्ध है कि स्नातक-व्रतका पालन करनेवाले ब्राह्मण समावर्तन आदि विशेष निमित्तके बिना माला और चन्दन नहीं धारण करते। मुझे भी यह अच्छी तरह मालूम है। आपलोग कौन हैं? आपके गलेमें फ़ूलोंकी माला है और भुजाओंमें धनुषकी प्रत्यंचाकी रगड़का चिह्न स्पष्ट दिखायी देता है
vaiśampāyana uvāca |
tān uvāca jarāsaṃdhaḥ satyasaṃdho narādhipaḥ |
vigarhamāṇaḥ kauravya veṣa-grahaṇa-vaikṛtān |
na snātaka-vratā viprā bahir-mālyānulepanāḥ ||
ヴァイシャンパーヤナは語った。すると真実に堅き人王ジャラーサンダは彼らに言った。おおクル族の子よ、彼は仮の姿にそぐわぬ振る舞いをするその三人を咎めてこう告げた。「スナータカの戒を守る婆羅門は、サマーヴァルタナ(学業成就の帰家礼)など特別の機会でもない限り、花鬘を掛け、白檀を塗って歩くことはない。これは世に広く知られ、私もまた知っている。ならば汝らは何者か—花鬘を帯び、腕には弓弦の擦れの痕がありありと見えるではないか。」
वैशम्पायन उवाच
External signs (dress, garlands, ritual marks) should align with one’s dharma and conduct; a discerning ruler tests appearances against known ethical and social norms, and inconsistency invites scrutiny.
Jarāsandha confronts three visitors who present themselves as Brahmins but display telltale warrior signs (garlands and bowstring abrasions). He reproaches the mismatch between their assumed guise and their behavior, demanding their true identity.