Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

मौसलपर्व — अध्याय ८

Arjuna’s evacuation of Dvārakā, Vasudeva’s rites, and the caravan’s crisis

मनो मे दीर्यते येन चिन्तयानस्य वै मुहु: । पश्यतो वृष्णिदाराश्न मम ब्रह्मन्‌ सहस्रशः

mano me dīryate yena cintayānasya vai muhuḥ | paśyato vṛṣṇidārāś ca mama brahman sahasraśaḥ ||

アルジュナは言った。「幾度も幾度も思い返すたび、我が心は引き裂かれる。婆羅門よ、我が眼前で、ヴリシュニ族の男たちとその女たちが、幾千という数で滅ぼされているのだ。」

मनःmind
मनः:
Karta
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Nominative, Singular
मेof me / my
मे:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
दीर्यतेis torn / is rent
दीर्यते:
TypeVerb
Rootदॄ (दीरणे/विदारणे)
FormPresent, Atmanepada, Third, Singular, Passive/Reflexive (भावे/कर्मणि प्रयोग)
येनby which
येन:
Karana
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Instrumental, Singular
चिन्तयानस्यof (me) thinking / while thinking
चिन्तयानस्य:
Adhikarana
TypeVerb
Rootचिन्तयत् (चिन्तय्)
FormMasculine, Genitive, Singular, Present active participle (शतृ)
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
मुहुःagain and again / repeatedly
मुहुः:
TypeIndeclinable
Rootमुहुस्
पश्यतःof (me) seeing / while seeing
पश्यतः:
Adhikarana
TypeVerb
Rootपश्यत् (दृश्)
FormMasculine, Genitive, Singular, Present active participle (शतृ)
वृष्णिदारान्the wives of the Vṛṣṇis
वृष्णिदारान्:
Karma
TypeNoun
Rootवृष्णिदार
FormMasculine, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
ममmy
मम:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
ब्रह्मन्O Brahmin
ब्रह्मन्:
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine, Vocative, Singular
सहस्रशःby thousands / in thousands
सहस्रशः:
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस्

अर्जुन उवाच

A
Arjuna
V
Vr̥ṣṇis (Yādavas)
V
Vr̥ṣṇi women (dārāḥ)
A
a Brahmin addressee (brahman)