Mahāprasthānika-parva Adhyāya 2: The Northward March, Sight of Himavat and Meru, and the Sequential Falls
रूपेण मत्समो नास्ति कश्रिदित्यस्य दर्शनम् अधिकश्चाहमेवैक इत्यस्य मनसि स्थितम्
vaiśampāyana uvāca | rūpeṇa matsamo nāsti kaścid ity asya darśanam adhikaś cāham evaika ity asya manasi sthitam | bhīmasena! nakulasya dṛṣṭiḥ sadā evaṃrūpā āsīt—rūpeṇa mama samo dvitīyo nāsti; manasi ca tasya niścayaḥ sthitaḥ—“ekamātraḥ aham eva sarvādhika-rūpavān” iti | tasmān nakulaḥ patitaḥ | tvam āgaccha | vīra! yasya yādṛśī karaṇī, sa tādṛśaṃ phalam avaśyaṃ bhuṅkte |
ヴァイシャンパーヤナは言った。「ナクラの見方は常にこうであった。『容姿において我に等しき者はない』と。心には『最も美しいのはただ我ひとり』という確信が据わっていた。ゆえにナクラは倒れたのだ。来い、ビーマセーナ。勇士よ、人の行いがいかなるものであれ、その相応の果を必ず受ける。」
वैशम्पायन उवाच
Pride and self-exaltation (here, vanity about beauty) become a moral fault that leads to downfall; one inevitably experiences the fruit of one’s own conduct (karma-phala).
During the Pāṇḍavas’ final journey, Nakula falls. The speaker explains to Bhīma that Nakula’s inner vanity—believing no one matched him in beauty—was the cause, and urges Bhīma to continue, emphasizing inevitable moral consequence.