Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

(असंयुक्ताश्न ते राजन्‌ परिवृत्ता रणं प्रति । हया नागा रथाश्रैव नदन्तो<र्जुनमभ्ययु: ।।) राजन! तदनन्तर पृथक्‌-पृथक्‌ वे हाथी, घोड़े और रथ पुनः युद्धस्थलमें लौट आये और अर्जुनके सामने गर्जना करते हुए डट गये। ततस्त्र्यज्रेण महता बलेन भरतर्षभ । दृष्टवा परिवृतं राजन्‌ भीमसेन: किरीटिनम्‌,नरेश्वर! भरतश्रेष्ठ] तदनन्तर अर्जुनको तीन अंगोंवाली विशाल सेनासे घिरा देख भीमसेन मरनेसे बचे हुए आपके कतिपय रथियोंको छोड़कर बड़े वेगसे धनंजयके रथकी ओर दौड़े

sañjaya uvāca | asaṃyuktāś ca te rājan parivṛttā raṇaṃ prati | hayā nāgā rathāś caiva nadanto 'rjunam abhyayuḥ || rājann tadanantaraṃ pṛthak-pṛthag ye hastino 'śvāś ca rathāś ca punar yuddhasthalaṃ pratyāgatāḥ, arjunasya sammukhe garjantaḥ sthitāḥ | tatas try-aṅgeṇa mahatā balena bharatarṣabha | dṛṣṭvā parivṛtaṃ rājan bhīmasenaḥ kirīṭinam | nareśvara bharataśreṣṭha tadanantaraṃ dhanañjayasya rathaṃ prati mahāvegena dhāvata, tava kecid rathinaḥ prāṇabhiḥ śeṣāṃs tyaktvā ||

サञ्जयは言った。「王よ、乱れたそなたの軍勢は再び戦場へと引き返した。馬、象、戦車がふたたび進み出て、咆哮しつつアルジュナに迫った。すると、バーラタ族の雄牛よ、三軍の大勢に囲まれた冠あるアルジュナを見て、ビーマセーナは—人の主にしてバーラタの最勝者よ—そなたの生き残った車戦士ら幾人かへの追撃を捨て、包囲を破らんと大いなる速さでダナञ्जयの戦車へと駆け寄った。」

असंयुक्ताःunharnessed / unyoked
असंयुक्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootअसंयुक्त
FormMasculine, Nominative, Plural
हयाःhorses
हयाः:
Karta
TypeNoun
Rootहय
FormMasculine, Nominative, Plural
नागाःelephants
नागाः:
Karta
TypeNoun
Rootनाग
FormMasculine, Nominative, Plural
रथाःchariots
रथाः:
Karta
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Nominative, Plural
एवindeed / just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
नदन्तःroaring
नदन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootनद्
FormMasculine, Nominative, Plural, शतृ (present active participle)
अर्जुनम्Arjuna
अर्जुनम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Accusative, Singular
अभ्ययुःcame up to / advanced toward
अभ्ययुः:
TypeVerb
Rootइ (एति)
FormPerfect (लिट्), 3rd, Plural, Parasmaipada

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by rājan)
A
Arjuna (Kirīṭin, Dhanañjaya)
B
Bhīmasena (Bhīma)
H
horses
E
elephants
C
chariots
B
battlefield (raṇa)