Shloka 86
“कृष्णे! पाण्डव तो नष्ट होकर सदाके लिये नरकमें पड़ गये। पृथुश्रोणि! अब तू दूसरा पति वरण कर ले। मृदुभाषिणि! आजसे तू राजा धुृतराष्ट्रकी दासी हुई; अतः राजमहलमें प्रवेश कर। टेढ़ी बरौनियोंवाली कृष्णे! पाण्डव अब तेरे पति नहीं रहे। वे तुझपर किसी तरह कोई अधिकार नहीं रखते ।। दासभार्या च पाज्चालि स्वयं दासी च शोभने । अद्य दुर्योधनो होक: पृथिव्यां नृपति: स्मृत:,'सुन्दरी पांचालराजकुमारी! अब तू दासोंकी भार्या और स्वयं भी दासी है। आज एकमात्र राजा दुर्योधन समस्त भूमण्डलके स्वामी मान लिये गये हैं
sañjaya uvāca | kṛṣṇe! pāṇḍavāḥ te naṣṭāḥ kṛtvā sadā-kṛte narake patitāḥ | pṛthuśroṇi! adhunā tvaṁ dvitīyaṁ patiṁ vṛṇīṣva | mṛdubhāṣiṇi! adya-se tvaṁ rājā dhṛtarāṣṭrasya dāsī bhavasi; ataḥ rāja-mahale praviśa | vakra-bhrū-late kṛṣṇe! pāṇḍavāḥ adhunā tava patayo na santi | te tvayi kathaṁcid api adhikāraṁ na labhante || dāsa-bhāryā ca pāñcālī svayaṁ dāsī ca śobhane | adya duryodhano ekaḥ pṛthivyāṁ nṛpatiḥ smṛtaḥ ||
サンジャヤは言った。「クリシュナー（ドラウパディー）よ！ パーンダヴァらは滅び、永劫に地獄へ堕ちた。広き腰の女よ、いま別の夫を選べ。柔らかに語る女よ、今日より汝は王ドリタラーシュトラの侍女である。ゆえに王宮へ入れ。弓なりの眉を持つクリシュナーよ、パーンダヴァらはもはや汝の夫ではない。彼らは汝に対していかなる権利も持たぬ。そして汝、麗しきパンチャーラの王女よ、いまや奴らの妻であり、汝自身も奴隷である。今日、この地上の王と見なされるのは、ただドゥルヨーダナ一人のみだ。」
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage illustrates adharma through verbal violence: victory is used to justify stripping another’s dignity and agency. It warns that political power and battlefield success do not confer moral right, especially when expressed as humiliation, coercion, and the objectification of a woman.
Sanjaya reports a boastful proclamation aimed at Draupadi: the Pandavas are declared destroyed, Draupadi is told to accept servitude under Dhritarashtra and to choose another husband, and Duryodhana is asserted to be the sole king. The tone is triumphalist and intended to psychologically crush the Pandava side.