Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

पृथ्वीपते! आज मैं कर्णको मारे बिना समरांगणसे नहीं लौटूँगा। इस सत्यके द्वारा मैं आपके दोनों चरण छूता हूँ ।। संजय उवाच इति ब्रुवाणं सुमना: किरीटिनं युधिष्ठिर: प्राह वचो बृहत्तरम्‌ । यशो$क्षयं जीवितमीप्सितं ते जयं सदा वीर्यमरिक्षयं तदा,संजय कहते हैं--राजन्‌! ऐसी बातें कहनेवाले किरीटधारी अर्जुनसे युधिष्ठिरने प्रसन्नचित्त होकर यह महत्त्वपूर्ण बात कही--*वीर! तुम्हें अक्षय यश, पूर्ण आयु, मनोवांछित कामना, विजय तथा शत्रुनाशक पराक्रम--ये सदा प्राप्त होते रहें

sañjaya uvāca | iti bruvāṇaṃ sumanāḥ kirīṭinaṃ yudhiṣṭhiraḥ prāha vaco bṛhattaram | yaśo'kṣayaṃ jīvitam īpsitaṃ te jayaṃ sadā vīryam ari-kṣayaṃ tathā ||

サンジャヤは語った。冠を戴くアルジュナがかく言い終えると、ユディシュティラは心喜び、重みある言葉をもって告げた。「勇士よ、不滅の名声が汝のものとなれ。寿命は満ち足り、願いは成就せよ。勝利は常に汝に伴い、敵を滅ぼす衰えぬ武勇を備えよ。」

संजयःSanjaya
संजयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
ब्रुवाणम्speaking
ब्रुवाणम्:
TypeVerb
Rootब्रू
Formशतृ (present active participle), Masculine, Accusative, Singular
सुमनाःof pleased mind
सुमनाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुमनस्
FormMasculine, Nominative, Singular
किरीटिनम्the diadem-wearer (Arjuna)
किरीटिनम्:
Karma
TypeNoun
Rootकिरीटिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
युधिष्ठिरःYudhishthira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
प्राहsaid
प्राह:
TypeVerb
Rootप्र+अह् (अह्/ब्रू-अर्थे)
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
वचःspeech, words
वचः:
Karma
TypeNoun
Rootवचस्
FormNeuter, Accusative, Singular
बृहत्तरम्greater, weightier
बृहत्तरम्:
TypeAdjective
Rootबृहत्तर (बृहत्-तरा)
FormNeuter, Accusative, Singular, Comparative
यशःfame
यशः:
Karma
TypeNoun
Rootयशस्
FormNeuter, Accusative, Singular
अक्षयम्imperishable
अक्षयम्:
TypeAdjective
Rootअक्षय
FormNeuter, Accusative, Singular
जीवितम्life, lifespan
जीवितम्:
Karma
TypeNoun
Rootजीवित
FormNeuter, Accusative, Singular
ईप्सितम्desired, wished-for
ईप्सितम्:
TypeAdjective
Rootईप्सित
Formक्त (past passive participle), Neuter, Accusative, Singular
तेof you / your
ते:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular, Second
जयम्victory
जयम्:
Karma
TypeNoun
Rootजय
FormMasculine, Accusative, Singular
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा
वीर्यम्valor, prowess
वीर्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootवीर्य
FormNeuter, Accusative, Singular
अरिक्षयम्destroying enemies / causing enemy-decay
अरिक्षयम्:
TypeAdjective
Rootअरिक्षय
FormNeuter, Accusative, Singular
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा

संजय उवाच

S
Sanjaya
A
Arjuna (Kirīṭin)
Y
Yudhishthira
K
Karna

Educational Q&A

Even in a violent context, resolve is ethically framed through dharma: Arjuna’s determination is affirmed by Yudhishthira’s blessing, emphasizing righteous intention, steadfast courage, and the pursuit of victory without abandoning moral responsibility.

After Arjuna declares his firm intent not to return from the battlefield without slaying Karna, Yudhishthira responds with a solemn benediction—wishing him imperishable fame, long life, fulfilled aims, constant victory, and enemy-destroying valor.