Previous Verse
Next Verse

Shloka 92

कर्णपर्व — अध्याय ५९

Arjuna Breaks the Encirclement; Bhīma Reinforces

पार्थश्व पुरुषव्याप्र: शरै: संनतपर्वभि: । जघान धार्तराष्ट्रस्य चतुर्विधबलां चमूम्‌,पुरुषसिंह पार्थने झुकी हुई गाँठवाले बाणोंद्वारा दुर्योधनकी चतुरंगिणी सेनाका संहार कर डाला

pārthaś ca puruṣavyāghraḥ śaraiḥ sannatapārṇibhiḥ | jaghāna dhārtarāṣṭrasya caturvidhabalāṃ camūm ||

サञ्जयは言った。ついでパールタ(アルジュナ)――人中の虎――は、節のところでしなった矢柄の矢を放ち、ダールタラーシュトラの子の四軍(車・象・馬・歩)を討ち崩し、粉砕した。

पार्थःPartha (Arjuna)
पार्थः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
पुरुषव्याघ्रःtiger among men (hero)
पुरुषव्याघ्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुषव्याघ्र
FormMasculine, Nominative, Singular
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
सन्नतपर्वभिःhaving bent/curved joints (knotted)
सन्नतपर्वभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootसन्नतपर्वन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
जघानslew, struck down
जघान:
TypeVerb
Rootहन्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular
धार्तराष्ट्रस्यof Dhritarashtra’s son (Duryodhana)
धार्तराष्ट्रस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootधार्तराष्ट्र
FormMasculine, Genitive, Singular
चतुर्विधबलाम्having fourfold forces (four divisions)
चतुर्विधबलाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootचतुर्विधबल
FormFeminine, Accusative, Singular
चमूम्army
चमूम्:
Karma
TypeNoun
Rootचमू
FormFeminine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
P
Pārtha (Arjuna)
D
Dhārtarāṣṭra (Duryodhana / Kaurava host)
C
caturvidha-bala (fourfold army: ratha, gaja, aśva, padāti)
Ś
śara (arrows)

Educational Q&A

The verse highlights the decisive power of disciplined martial excellence in a dharma-framed war, while implicitly pointing to the ethical weight of warfare: victory achieved through skill still entails vast destruction and responsibility.

Sañjaya reports that Arjuna (Pārtha) uses his arrows to devastate Duryodhana’s fourfold Kaurava army—chariots, elephants, cavalry, and infantry—marking a major surge in the battle’s intensity.