Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

भीमसेनस्य वेगाभिपातः—विशोकसारथिसंवादश्च

Bhīma’s surge and dialogue with charioteer Viśoka

अभ्यवर्षन्त वेगेन विसृजन्त: शितान्‌ शरान्‌ । युधिष्ठिर आदि पाण्डव महारथी शस्त्रधारियोंमें श्रेष्ठ अश्वत्थामापर बड़े वेगसे पैने बाणोंकी वर्षा करने लगे ।। आगच्छमानांस्तान्‌ दृष्टवा क्रुद्धरूपान्‌ परंतप:

sañjaya uvāca | abhyavarṣanta vegena visṛjantaḥ śitān śarān | yudhiṣṭhirādi pāṇḍavā mahārathī śastradhāriṣu śreṣṭha aśvatthāmā paraṃ baḍe vegase painē bāṇoṅkī varṣā karane lage || āgacchamānāṃs tān dṛṣṭvā kruddharūpān paraṃtapaḥ |

サンジャヤは言った。彼らは猛速で鋭い矢を雨のごとく降らせた。するとドローナの子アシュヴァッターマー――武器を執る者のうち最も優れた、偉大なる車戦士――は、ユディシュティラを先頭とするパーンダヴァらに、鋭利な矢の激しい嵐を浴びせ始めた。怒りの相で進み来る彼らを見て、敵を灼く者はさらに力を強めて迎え撃つ備えをした。

अभ्यवर्षन्तthey rained (upon)
अभ्यवर्षन्त:
Karta
TypeVerb
Rootअभि√वृष्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Parasmaipada
वेगेनwith speed/force
वेगेन:
Karana
TypeNoun
Rootवेग
FormMasculine, Instrumental, Singular
विसृजन्तःreleasing, discharging
विसृजन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootवि√सृज्
FormPresent active participle (Śatṛ), Masculine, Nominative, Plural
शितान्sharp
शितान्:
Karma
TypeAdjective
Rootशित
FormMasculine, Accusative, Plural
शरान्arrows
शरान्:
Karma
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Accusative, Plural
आगच्छमानान्coming, approaching
आगच्छमानान्:
Karma
TypeVerb
Rootआ√गम्
FormPresent middle participle (Śānac), Masculine, Accusative, Plural
तान्those (them)
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Karana
TypeVerb
Root√दृश्
FormAbsolutive (Ktva)
क्रुद्धरूपान्of angry appearance
क्रुद्धरूपान्:
Karma
TypeAdjective
Rootक्रुद्धरूप
FormMasculine, Accusative, Plural
परंतपःthe scorcher of foes (hero)
परंतपः:
Karta
TypeNoun
Rootपरंतप
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
A
Ashvatthama
Y
Yudhishthira
P
Pandavas
A
arrows (śara)
W
weapons (śastra)

Educational Q&A

The verse highlights how, in war, anger and momentum can rapidly intensify violence; it implicitly contrasts the warrior’s duty to fight with the ethical danger of wrath (krodha) overtaking discernment, a recurring Mahābhārata concern about restraint even amid kṣatriya obligations.

Aśvatthāmā, described as a foremost weapon-bearer and great chariot-warrior, unleashes a swift shower of sharp arrows at the Pāṇḍavas led by Yudhiṣṭhira; seeing them advance in anger, he responds with heightened martial force.