Shloka 19

कम्बलाजिनसंवीता: कूर्दन्त्य: प्रियदर्शना: । मृदज्रानकशड्खानां मर्दलानां च नि:स्वनै:,“जिनके नेत्रोंके प्रान्नभाग मैनसिलके आलेपसे उज्ज्वल हैं, दोनों नेत्र और ललाट अंजनसे सुशोभित हैं तथा जिनके सारे अंग कम्बल और मृगचर्मसे आवृत हैं, वे गोरे रंगवाली प्रियदर्शना (परम सुन्दरी) रमणियाँ मृदंग, ढोल, शंख और मर्दल आदि वाद्योंकी ध्वनिके साथ-साथ कब नृत्य करती दिखायी देंगी

kambalājinasaṃvītāḥ kūrdantyaḥ priyadarśanāḥ | mṛdaṅgānakaśaṅkhānāṃ mardalānāṃ ca niḥsvanaiḥ ||

カルナは言った。「いつになれば、毛布と鹿皮に身を包んだ、あの肌白く愛しい女たちが舞い踊るのを再び見られるのか—ムリダンガ(mṛdaṅga)、アーナカ(ānaka)、法螺貝、マルダラ(mardala)の響きが四方に満ちる中で。」戦のただ中にあって、その言葉は祭りの賑わいと家庭の安らぎへの追憶に心が引かれていることを示し、武士の務めと、人が平和と美を希う思いとの倫理的緊張を浮かび上がらせる。

कम्बलाजिनसंवीताःclad in blankets and deerskins
कम्बलाजिनसंवीताः:
Karta
TypeAdjective
Rootकम्बल + अजिन + संवीत (√वे/वी + सम्, क्त)
FormFeminine, Nominative, Plural
कूर्दन्त्यःdancing women / dancers
कूर्दन्त्यः:
Karta
TypeNoun
Rootकूर्दन्ती (स्त्री. प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Plural
प्रियदर्शनाःlovely to behold / very beautiful
प्रियदर्शनाः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रियदर्शना (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Plural
मृदङ्गानकशङ्खानाम्of drums, kettle-drums, and conches
मृदङ्गानकशङ्खानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमृदङ्ग + आनक + शङ्ख
FormMasculine, Genitive, Plural
मर्दलानाम्of mardala-drums
मर्दलानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमर्दल (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
निःस्वनैःwith sounds / with resonances
निःस्वनैः:
Karana
TypeNoun
Rootनिःस्वन (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural

कर्ण उवाच

K
Karna
W
women (priyadarśanāḥ)
K
kambala (blanket)
Ā
ājina (deer-skin)
M
mṛdaṅga (drum)
Ā
ānaka (kettledrum)
Ś
śaṅkha (conch)
M
mardala (drum)

Educational Q&A

The verse underscores the inner conflict between kṣatriya-duty in war and the natural human yearning for peace, celebration, and beauty. It reminds the reader that even great warriors carry tender memories, and that war disrupts the ordinary rhythms of dharmic social life (music, dance, communal joy).

In Karṇa Parva, Karna speaks while the war is ongoing. He evokes an image of beautiful women dancing to the sounds of drums and conches, expressing a wistful desire to witness such scenes again—an emotional contrast to the battlefield’s violence.