Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Droṇa’s Defensive Stand and Abhimanyu Commissioned to Breach the Cakravyūha (द्रोणानीक-प्रतिरोधः; सौभद्र-नियोजनम्)

कृताभिसमया: सर्वे सुवर्णविकृतध्वजा: । रक्ताम्बर धरा: सर्वे सर्वे रक्तविभूषणा:,उन सबने प्राणोंके रहते युद्धसे विमुख न होनेकी प्रतिज्ञा कर ली थी। उन सबकी ध्वजाएँ सुवर्णमयी थीं, सबने लाल वस्त्र धारण कर रखे थे और सबके आभूषण भी लाल रंगके ही थे

sañjaya uvāca |

kṛtābhisamayāḥ sarve suvarṇa-vikṛta-dhvajāḥ |

raktāmbaradharāḥ sarve sarve rakta-vibhūṣaṇāḥ ||

サンジャヤは言った。「彼らは皆、命ある限り戦より背を向けぬと固く誓い合っていた。旗印は黄金で飾られ、皆が赤き衣をまとい、赤き装身具を身に帯びていた――それは、誓願に支えられた不退転の戦備のしるしであった。」

कृताभिसमयाःhaving made a vow/pledge
कृताभिसमयाः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृताभिसमय (कृ + अभिसमय)
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
सुवर्णविकृतध्वजाःwhose banners were fashioned/ornamented with gold
सुवर्णविकृतध्वजाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुवर्ण-विकृत-ध्वज
FormMasculine, Nominative, Plural
रक्ताम्बरधराःwearing red garments
रक्ताम्बरधराः:
Karta
TypeAdjective
Rootरक्त-अम्बर-धर
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
रक्तविभूषणाःhaving red ornaments/adornments
रक्तविभूषणाः:
Karta
TypeAdjective
Rootरक्त-विभूषण
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
dhvaja (banners/standards)
S
suvarṇa (gold)
R
raktāmbara (red garments)
V
vibhūṣaṇa (ornaments)

Educational Q&A

The verse highlights steadfastness to a chosen duty: once a martial vow is taken, abandoning the fight while life remains is portrayed as a breach of resolve. The uniform red attire and ornaments function as ethical and psychological markers of commitment to the warrior code (kṣatriya-dharma) and readiness to face death.

Sañjaya describes a group of warriors who have collectively pledged not to withdraw from battle. He notes their outward appearance—gold-wrought banners and red clothing and adornments—emphasizing their unified, determined posture as the conflict intensifies in Droṇa Parva.