Previous Verse
Next Verse

Shloka 203

अजिशीर्षे प्रातःसंध्यायां संग्रामवर्णनम् / Dawn-Transition Battle at Ajiśīrṣa

Chapter 161

पर्यतिष्ठत तेजस्वी स्वबाहुबलमाश्रित: । रथियोंमें श्रेष्ठ, पराक्रमी एवं तेजस्वी वीर कर्ण भी देवताओंसे घिरे हुए इन्द्रके समान प्रधान कौरववीरोंसे घिरकर अपने बाहुबलका भरोसा करके धनुष उठाकर युद्धके लिये खड़ा हो गया

sañjaya uvāca | paryatiṣṭhata tejasvī svabāhubalam āśritaḥ | rathīnāṃ śreṣṭhaḥ parākramī ca tejasvī vīraḥ karṇo 'pi devatābhiḥ parivṛta ivendraḥ pradhāna-kaurava-vīraiḥ parivṛtaḥ svabāhubalaṃ niścitya dhanuḥ samutkṣipya yuddhāya samupasthitaḥ ||

サञ्जयは語った。己が腕力を頼みとして、光輝ある英雄は揺るがず立ち尽くした。カルナもまた――戦車戦士の中の第一、剛勇にして燦然たる者――主だったクル族の勇士たちに囲まれ、弓を手に戦いへと立ち上がった。まるで神々に取り巻かれた帝釈天(インドラ)のようであった。

पर्यतिष्ठत्stood forth / took position
पर्यतिष्ठत्:
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलङ् (Imperfect), 3, Singular, Parasmaipada
तेजस्वीradiant, powerful
तेजस्वी:
Karta
TypeAdjective
Rootतेजस्विन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
स्वown
स्व:
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
बाहुarm
बाहु:
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
बलम्strength
बलम्:
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
आश्रितःhaving relied on / depending on
आश्रितः:
Karta
TypeAdjective
Rootआ-श्रि (धातु) / आश्रित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Karna
I
Indra
D
Devatāḥ (the gods)
K
Kaurava warriors
B
Bow (dhanuḥ)

Educational Q&A

The verse highlights the warrior ethic of steadfastness and self-reliance (svabāhubala), while also showing how collective support (being surrounded by allies) amplifies confidence and momentum in war—an ethically charged resolve that advances the tragic course of the conflict.

Sañjaya describes Karṇa taking his position for combat: he stands firm, lifts his bow, and appears like Indra among the gods, as the leading Kaurava heroes surround him in readiness for battle.