वासवी-शक्तेः प्रयोगः, घटोत्कच-वधोत्तर-शोकः, व्यासोपदेशश्च
The Vāsavī Spear’s Use, Post-Ghaṭotkaca Grief, and Vyāsa’s Counsel
द्वैरथं द्रोणपुत्रेण पुनरप्यरिसूदन: । शत्रुओंका संहार करनेवाला घटोत्कच सुन्दर पताकाओंसे सुशोभित, प्रकाशमान एवं भयंकर रथके द्वारा पुनः द्रोणपुत्रके साथ द्वैरथ युद्ध करनेके लिये गया ।। स विनद्य महानादं सिंहवद् भीमविक्रम:,उस भयंकर पराक्रमी राक्षसने सिंहके समान बड़ी भारी गर्जना करके संग्राममें द्रोणपुत्रपर देवताओंद्वारा निर्मित तथा आठ घंटियोंसे सुशोभित एक महाभयंकर अशनि (वज्र) घुमाकर चलायी इति श्रीमहाभारते द्रोणपर्वणि घटोत्कचवधपर्वणि रात्रियुद्धे षट्पञज्चाशदधिकशततमो<ध्याय:
sañjaya uvāca | dvairathaṃ droṇaputreṇa punar apy arisūdanaḥ | śatrūṇāṃ saṃhāra-karaṇe vikhyātaḥ ghaṭotkacaḥ sundara-patākābhiḥ suśobhitaṃ prakāśamānaṃ bhayaṅkaraṃ rathaṃ samāruhya punaḥ droṇaputreṇa saha dvairatha-yuddhāya jagāma || sa vinadya mahānādaṃ siṃhavad bhīma-vikramaḥ | sa bhayaṅkara-parākramaḥ rākṣasaḥ saṅgrāme droṇaputram prati devatā-nirmitaṃ aṣṭa-ghaṇṭā-vibhūṣitaṃ mahā-bhayaṅkaram aśaniṃ (vajram) parivartya cikṣepa ||
サञ्जयは語った。敵を滅ぼす者として名高いガトートカチャは、再びドローナの子と一騎打ちの戦車戦を挑むべく進み出た。華麗な旗幟に飾られ、光り輝きながらも恐るべき戦車に乗り、アシュヴァッターマンへと向き直ったのである。獅子のごとく大音声を放つと、その大力の羅刹は、神々の作と伝えられ八つの鈴で飾られた、雷霆のごとき恐怖の武器をぐるりと回して戦場に投げ放ち、ドローナの子を狙った—夜戦のただ中で。
संजय उवाच
The verse highlights how war intensifies through personal duels and terrifying weapons; it implicitly warns that unchecked martial fury, even when framed as valor, amplifies suffering and moral risk—especially in the chaos of night-fighting.
During the night battle, Ghaṭotkaca returns to fight Aśvatthāmā in a chariot-to-chariot duel, roaring like a lion and hurling a god-made, bell-adorned thunderbolt-like weapon at him.